111

"Bilmem; belki bu gecikme sizi denemek ve bir süreye kadar geçindirmek içindir."

İbn Ebî Hayseme ve İbn Asâkir, Rabî' b. Enes'ten bildirir: Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem), Isrâ (Miraç) gecesi götürüldüğü zaman (geleceğe yönelik) Umeyye oğullarından birinin yönetici olarak minber üzerinde hutbe verdiğini gördü ve bu durum ağırına gitti. Bunun üzerine Yüce Allah: "Bilmem; belki bu gecikme sizi denemek ve bir süreye kadar geçindirmek içindir" âyetini indirdi.

İbn Sa'd, İbn Ebî Şeybe, Taberânî ve Beyhakî Delâil'de Şa'bî'den bildirir: Hazret-i Hasan hilafet işini Muâviye'ye teslim edince, Muâviye ona: "Kalk ve bu yönde bir konuşma yap" dedi. Bunun üzerine Hazret-i Hasan minbere çıktı, Allah'a hamdu senâda bulunduktan sonra şöyle dedi: "Yönetim işini, Müslümanların ıslahı ve kan dökülmesini önlemek amacıyla Muâviye'ye bıraktım. "Bilmem; belki bu gecikme sizi denemek ve bir süreye kadar geçindirmek içindir" Daha sonra istiğfar edip minberden indi.

Beyhaki, Zührî'den bildirir: Hazret-i Hasan yaptığı konuşmada şöyle dedi: "Ey insanlar! Yüce Allah, bizden önce gelenle (Allah Resûlü ile) sizleri hidayete erdirdi, sonradan gelenimizle (benimle) de kanlarınızın akmasını önledi. Bu yönetim işinin bir müddeti vardır. Dünya da el değiştirir. Yüce Allah, peygamberine: "Bilmem; belki bu gecikme sizi denemek ve bir süreye kadar geçindirmek içindir" buyurur."

İbnu'l-Münzir, İkrime'den bildirir: Kur'ân'da geçen "(.....) (süre)" ifadelerinden bazılarının kesin bir sınırı yoktur. Yüce Allah: "Bilmem; belki bu gecikme sizi denemek ve bir süreye kadar geçindirmek içindir" buyurur ki buradaki süre tüm zamanı içine alır. Başka bir yerde: "İnsanın üzerinden, henüz kendisinin anılan bir şey olmadığı uzun bir süre geçmedi mi?"buyurur. Başka bir yerde: "Bu ağaç, Rabbinin izniyle her zaman meyvesini verir, öğüt alsınlar diye Allah insanlara misaller getirir" buyurur. Buradaki süre hurmanın meyve vermesinden toplanmasına kadardır. Başka bir yerde de: "Sonra onlar, Yûsuf'un suçsuzluğunu ortaya koyan delilleri gördükten sonra yine de mutlaka onu bir süre zindana atmayı uygun buldular" buyurur.

İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Bilmem; belki bu gecikme sizi denemek ve bir süreye kadar geçindirmek içindir" âyetini açıklarken: "Size vaad ettiğim azabın ertelenmesi belki de sınanmanız içindir" demiştir.