53

"(Azabı görünce), «Ona inandık» derler, ama onlar için, artık uzak bîr yerden (dünyadan) iman elde etmek nasıl mümkün olur? Oysa daha önce onu inkâr etmişlerdi ve uzak bîr yerden gayb hakkında atıp tutuyorlardı."

Firyâbî, İbn Ebî Şeybe, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Mücâhid, "(Azabı görünce), «Ona inandık» derler, ama onlar için, artık uzak bir yerden (dünyadan) iman elde etmek nasıl mümkün olur? Oysa daha önce onu inkâr etmişlerdi ve uzak bir yerden gayb hakkında atıp tutuyorlardı"' âyetini şöyle açıkladı: "Ona (Allah'a) inandık" derler. Ama onlar için artık dünyadan, âhireti elde etmek nasıl mümkün olur? Oysa onlar daha önce dünyadayken Allah'ı inkar etmişlerdi ve dünyadayken (Allah'ın Resûlü için): "Bu kişi sihirbazdır, kahindir. Şairdir, yalancıdır" diyorlardı.

Firyâbî, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in Mücâhid'den bildirdiğine göre "Artık uzak bir yerden (dünyadan) iman elde etmek nasıl mümkün olur?" âyeti: "Âhiretten dünyaya dönmeleri nasıl mümkün olur?" mânâsındadır.

Firyâbî, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve Hâkim'in İbn Abbâs'tan bildirdiğine göre "Artık uzak bir yerden (dünyadan) iman elde etmek nasıl mümkün olur?" âyeti: "Nasıl geri (dünyaya) dönecekler. Artık geriye dönme zamanı olmadığı halde bunu umuyorlar" mânâsındadır.

İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre et-Temîmî der ki: İbn Abbâs'a gidip: "Tenâvuş nedir?" diye sorduğumda: "Zamanı olmadığı halde bir şeyi elde etmeye çalışmaktır" cevabını verdi.

Abdurrezzâk ve Abd b. Humeyd'in Katâde'den bildirdiğine göre âyette geçen (.....) kelimesi, tövbe mânâsındadır.

Abd b. Humeyd Ebû Mâlik'ten aynı rivâyette bulunmuştur.

Abd b. Humeyd'in bildirdiğine göre Âsim, bu kelimeyi, (.....) şeklinde okumuştur.

İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde, "Oysa daha önce onu inkâr etmişlerdi ve uzak bir yerden gayb hakkında atıp tutuyorlardı" âyetini açıklarken şöyle dedi: "Onlar zanlarına dayanarak atıp tutuyorlar, Dünyadayken âhireti yalanlayıp: "Öldükten sonra dirilmek, Cennet ve Cehennem yoktur" diyorlardı."