50

"Onlar ancak, çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak korkunç bir ses bekliyorlar. Artık ne birbirlerine tavsiyede bulunabilirler, ne de ailelerine dönebilirler."

Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde, "Onlar ancak, çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak korkunç bir ses bekliyorlar. Artık ne birbirlerine tavsiyede bulunabilirler, ne de ailelerine dönebilirler" âyetlerini açıklarken şöyle dedi: "Bize bildirildiğine göre Allah'ın Resulü (sallallahü aleyhi ve sellem): "Kişi, davarlarını sularken, bir diğeri havuzunu tamir ederken, bir başkası malını çarşıda satmaya çalışırken, bir başkası terazisiyle bir şeyler tartarkan kıyamet aniden kopacaktır ve ellerindeki işi bile yapmaya fırsatları olmayacaktır. Bunlar ailelerine bile dönemeden kıyamet kopacaktır" buyurdu.

İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Zeyd, "Onlar ancak, çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak korkunç bir ses bekliyorlar" âyetini açıklarken: "Bu, kıyametin başlamasıdır" demiştir.

İbn Ebî Hâtim'in Süddî'den bildirdiğine göre âyette geçen (.....) kelimesi, konuşmak mânâsındadır.

İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Amr der ki: "İnsanlar yollarında, çarşılarında ve meclislerindeyken Sûr'a üflenecek. Hatta iki kişi bir giysileri için pazarlık yaparken, biri henüz elinden elbiseyi bırakamadan Sûr'a üflenecek ve bu kişi baygın düşecektir. Yüce Allah'ın, "Onlar ancak, çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak korkunç bir ses bekliyorlar. Artık ne birbirlerine tavsiyede bulunabilirler, ne de ailelerine dönebilirler" âyeti buna işaret etmektedir.

Abdurrezzâk, Firyâbî, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir ve İbn Merdûye'nin bildirdiğine göre Ebû Hureyre: "insanlar çarşılarında alışveriş yaparken, giysileri ölçerken, hayvanları sağarken ve başka ihtiyaçlarını giderirken kıyamet kopacaktır. O zaman, "Artık ne birbirlerine tavsiyede bulunabilirler, ne de ailelerine dönebilirler" dedi."

Abd b. Humeyd, Abdullah b. Ahmed Zühd'ün zevâidinde ve İbnu'l- Münzir'in bildirdiğine göre Zübeyr b. el-Avvâm: "Kişi giysiyi ölçerken, diğeri deveyi sağarken kıyamet kopar" dedikten sonra, "Artık ne birbirlerine tavsiyede bulunabilirler, ne de ailelerine dönebilirler" âyetini okudu.

Saîd b. Mansûr, Buhârî, Müslim, İbnu'l-Münzir, Ebu'ş-Şeyh ve ibn Merdûye'nin Ebû Hureyre'den bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "İki kişi kumaşlarını satış yapmak üzere açmış iken kıyamet kopuverecektir. Onlar onu daha katlayamadan kıyamet kopacaktır. Adam davarlarını sulamak maksadı ile havuzunu çamurla sıvarken daha onları sulayamadan kıyamet kopacaktır. Kişi içmek üzere devesinden sağdığı sütü ağzına götürmüşken henüz onu tatmadan kıyamet kopacaktır. Adam yemek üzere lokmasını ağzına götürmüşken onu yutamadan kıyamet kopacaktır."

Saîd b. Mansûr ve İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Dahhâk, "Onlar ancak, çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak korkunç bir ses bekliyorlar. Artık ne birbirlerine tavsiyede bulunabilirler, ne de ailelerine dönebilirler" âyetlerini açıklarken şöyle dedi: "Onları yakalayacak korkunç ses, kendilerini çarşılarında ve yollarında bırakır ve artık birbirlerine tavsiyede bununamazlar."