65

"O gün biz onların ağızlarını mühürleriz. Elleri bize konuşur, ayakları da kazandıklarına şahitlik eder."

Ahmed, Müslim, Nesâî, İbn Ebi'd-Dünyâ et-Tevbe'de, Bezzâr, İbn Ebî Hâtim, İbn Merdûye ve Beyhakî el-Esmâ ve's-Sifât'ta, Enes'in, "O gün biz onların ağızlarını mühürleriz. Elleri bize konuşur, ayakları da kazandıklarına şahitlik eder'" âyetini açıklarken şöyle dediğini bildirir: Hazret-i Peygamber'in (sallallahü aleyhi ve sellem) yanındayken azı dişleri görününceye kadar güldü ve: "Neden güldüğümü biliyor musunuz?" diye sordu. Biz: "Hayır ey Allah'ın Resûlü!" cevabını verince, Allah'ın Resûlü (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Kulun Rabbiyle konuşmasına gülüyorum. Kul: «Yâ Rabbi! Sen beni zulümden korumadın mı?» diyecek. Allah: «Evet korudum» buyurunca, kul: «Ama ben kendime benim tarafımdan bir şahit getirilmesinden başka bir şeye, başkasının şahitliğine razı değilim» diyecek. Yüce Allah: «Bugün sana tek şahit olarak nefsin, çok şahit olarak da değerli yazıcı melekler yeter» buyuracak ve ağzı mühürlenecektir. Peşinden organlarına: «Konuş!» denilecektir. Organları yaptıklarını söyleyecek. Sonra kendisine konuşması için firsat verilince organlarına: «Kahrolun ve ezilin! Ben ancak sizin için mücadele ediyordum» diyecektir. "

Müslim, Tirmizî, İbn Merdûye ve Beyhakî'nin Ebû Saîd ve Ebû Hureyre'den bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Rabbi, kulunu bulup: «Ey falan! Sana ikramda bulunmadım mı? Seni (diğer yaratıklara) efendi yapmadım mı? Sana zevce vermedim mi? Atları ve develeri senin hizmetine vermedim mi? Dünyada dilediğin gibi yiyip içerek dolaşmana izin vermedim mi?» buyuracak. Kul: «Evet ey Rabbim!» cevabını verince, Allah: «Bana kavuşacağını tahmin etmedin mi?» buyuracak. Kul: «Hayır» karşılığını verince, Allah: «Senin Beni unuttuğun gibi Ben de seni unutacağım» buyuracak. Sonra ikincisini bulup ona da aynı şeyleri söyleyecek, sonra üçüncüsünü bulup aynı şeyleri söyleyecek. Üçüncü kul: «Sana, Kitabına ve peygamberine iman ettim, namaz kıldım, oruç tuttum ve sadaka verdim» deyip elinden geldiği kadar bütün hayırlarını saymaya çalışacak. Allah: «Sana şahitlerimizi gönderelim mi?» buyurunca, kendi kendine: «Kim benim aleyhime şahitlik eder ki!» diyecek. Bu kulun ağzına mühür vurulup baldırına: «Konuş!» denilince baldırı, eti ve kemikleri yaptıklarını anlatacak. İşte o, münafık olan kişidir ve kendisini ma'zûr göstermek isteyecektir. "

Ahmed, İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim, Taberânî ve İbn Merdûye'nin Ukbe b. Âmir'den bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:

"Ağızlara mühür vurulduğu gün insanın ilk konuşacak kemiği kişinin sol baldırıdır, "

İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Ebû Mûsa el-Eş'arî der ki: "Kıyamet günü mümin hesap için çağrılır ve Rabbi mümine, yaptığı amelleri kendi aralarında (başka kimsenin görmeyeceği bir şekilde) bir bir söyler. Kul yaptıklarını itiraf ederek: "Ey Rabbim! Bunları ben yaptım" deyince Allah onun günahlarını bağışlar ve örtüp kimseye göstermez. Yeryüzünde o günahları görebilecek hiçbir mahlûk olmaz. Bu kişinin sevapları ortaya çıkınca ise bütün insanlar onları görmek isterler. Kâfir ve münafık hesaba çekilmek için çağrılınca, Rabbi kendisine amellerini gösterir; ama o itiraz edip: "Ey Rabbim! İzzetine yemin ederim ki bu melek, yapmadığım şeyleri yazmış" der. Melek: "Falan gün falan şeyi yapmadın mı?" diye sorunca, o: "Hayır. Ey Rabbim! İzzetine yemin ederim ki yapmadım" der. Bunun üzerine bu kişinin ağzına mühür vurulur. Zannedersem ilk konuşacak uzvu sağ baldırıdır." Ebû Mûsa böyle dedikten sonra, "O gün biz onların ağızlarını mühürleriz. Elleri bize konuşur, ayakları da kazandıklarına şahitlik eder" âyetini okudu.

İbn Ebî Şeybe, Hâkim ve Beyhakî el-Esmâ ve's-Sifât'ta, muhacir kadınlardan olan Yüseyre'den Resûlullah'ın (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "(Ey kadınlar) Size tesbih, tehlil, takdis, tekbir çekmenizi tavsiye ederim. Bunları parmaklarla sayın. Zira parmaklar (Kıyamet günü nelerde kullanıldıklarından) suale mâruz kalacaklar ve konuşturulacaklardır. "

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre Şa'bîder ki: "Kıyamet günü kişiye: «Sen şöyle şöyle yaptın» denilince, «Ben yapmadım» karşılığını verir. Kişinin ağzına mühür vurulup ve azalan konuşunca, azalarına: «Allah sizi rahmetinden uzaklaştırsın. Ben sizin için mücadele ettim» der."

Abd b. Humeyd ve İbnu'l-Münzir'in Esma b. Ubeyd'in şöyle dediğini bildirir: "Kıyamet günü insanoğlu, yanında dağ kadar sahifelerle getirilir. Her saati için bir sahife vardır. Fâcir: «İzzetine yemin ederim ki, yapmadığım şeyi yazmışlar» der. O zaman ağzına mühür vurulur ve azalarına konuşmaları için izin verilir. İnsanoğlunun konuşacak ilk uzvu sol baldırıdır."

İbn Ebî Hâtim'in Süddî'den bildirdiğine göre âyette geçen mühürlemekten kasıt, insanoğlunun konuşamamasıdır.

Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde der ki: "Ağızlarına mühür vurulmasıyla, hasımlıkları ve konuşmaları son bulur."

Abd b. Humeyd'in Hasan(ı Basrî)'den bildirdiğine göre insanın ilk konuşacak uzvu sağ baldırıdır.