67

"Eğer dileseydik, onların gözlerini büsbütün kör ederdik de (bu hâlde) yola koyulmak için didişirlerdi. Fakat nasıl görecekler ki! Yine eğer dileseydik, oldukları yerde başka yaratıklara dönüştürürdük de, ne ileri gidebilirler, ne geri dönebilirlerdi."

İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve Beyhakî el-Esmâ ve's-Sifât'ta, İbn Abbâs'ın, "Eğer dileseydik, onların gözlerini büsbütün kör ederdik de (bu hâlde) yola koyulmak için didişirlerdi. Fakat nasıl görecekler ki!" âyetini: "Onları kör edip doğru yoldan saptırsaydık, doğru yolu nasıl bulacaklardı?" şeklinde açıkladığını bildirir.

Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in Mücâhid'den bildirdiğine göre âyette geçen (.....) âyeti: "Gözlerini kör ettiğimiz halde yolu nasıl görecekler?" mânâsındadır.

İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in İbn Abbâs'tan bildirdiğine göre "Yine eğer dileseydik, oldukları yerde başka yaratıklara dönüştürürdük..." âyeti: "Onları meskenlerinde helak ederdik" mânâsındadır.

İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in Ebû Salih'ten bildirdiğine göre "Yine eğer dileseydik, oldukları yerde başka yaratıklara dönüştürürdük..." âyeti: "Onları taşa döndürürdük" mânâsındadır.

Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Hasan(-ı Basrî), "Eğer dileseydik, onların gözlerini büsbütün kör ederdik de (bu hâlde) yola koyulmak için didişirlerdi. Fakat nasıl görecekler ki!" âyetini: "Eğer dileseydik onları kararsızlık içinde kör olarak bırakırdık" şeklinde açıklamıştır. "Yine eğer dileseydik, oldukları yerde başka yaratıklara dönüştürürdük..." âyetini ise: "Allah dileseydi onları ayakları üzerinde oturturduk" şeklinde açıklamıştır.

Abdurrezzâk, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre İbn Abbâs, "Eğer dileseydik, onların gözlerini büsbütün kör ederdik de (bu hâlde) yola koyulmak için didişirlerdi. Fakat nasıl görecekler ki!"âyetini: "Eğer dileseydik onları kararsızlık içinde kör olarak bırakırdık" şeklinde açıklamıştır. "Yine eğer dileseydik, oldukları yerde başka yaratıklara dönüştürürdük..." âyetini ise: "Eğer dileseydik onları ayağa kalkamayacak şekilde kötürüm yapardık" şeklinde açıklamıştır.

Abd b. Humeyd, İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde, (.....) âyetini: "Ne ileri gidebilir, ne de geri dönebilirlerdi" şeklinde açıklamıştır.