41

"Yoksa onlar, «O bir şairdir; onun, zamanın felaketlerine uğramasını bekliyoruz» mu diyorlar?.. Bunu onlara akılları mı buyuruyor? Yoksa onlar azgın bir millet midirler?.. Eğer doğru iseler onun benzeri bir söz getirsinler. Onlar, yaratan olmaksızın mı yaratıldılar, yoksa yaratanlar kendileri midir?.. Yoksa, Rabbinin hazineleri onların yanında mıdır? Ya da her şeye hâkim olan kendileri midir? Yoksa, üzerine çıkıp (vahiy) dinledikleri bir merdivenleri mi var? Öyleyse, dinleyenleri açık bir delil getirsin... Yahut sen onlardan bir ücret istiyorsun da onlar ağır bir borç altında mı kalıyorlar? Yoksa, gayb ilmi onların yanında da ondan mı yazıyorlar?"

İbn İshâk ve İbn Cerîr, İbn Abbâs'tan bildirir: Kureyşliler Hz. Peygamber'in (sallallahu aleyhi vesellem) durumunu görüşmek üzere Dâru'n-Nedve'de toplandıklarında içlerinden biri: "Onu bağlayıp bir yere hapsedelim. Züheyr ve Nâbiğa gibi önceki şairlerin ölmesi gibi onun da hapsedildiği yerde ölmesini bekleyelim" dedi. Yüce Allah da onların bu sözünü: "Yoksa onlar, «O bir şairdir; onun, zamanın felaketlerine uğramasını bekliyoruz» mu diyorlar?" şeklinde dile getirdi.

İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "...Zamanın felaketlerine uğramasını bekliyoruz" âyetini açıklarken: "Zamanın felaketinden kasıt ölümdür" demiştir.

İbnu'l-Enbârî el-Vakfu ve'l-îbtidâ'da İbn Abbâs'tan bildirir: (.....) ifadesi Kur'ân'da geçtiği bütün yerlerde şüphe anlamında kullanılmıştır. Tûr Sûresi hariç. Zira Tûr Sûresi'indeki (.....) buyruğunda 'zamanın getirdikleri anlamında kullanılmıştır. Bu yönde de şair:

"Zamanın neler getireceğini bekle, kim bilir

Belki boşanır belki de kocası ölür" demiştir.

İbn Cerîr ve İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Mücâhid: (.....) âyetini: "Zamanın getirdikleri" şeklinde açıklamıştır. "...Yoksa onlar azgın bir millet midirler?" âyetini açıklarken: "Bilakis onlar azgın bir topluluktu, anlamındadır" demiştir.

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre İbn Zeyd: (.....) âyetini: "Bunu onlara akılları mı emrediyor?" şeklinde açıklamıştır.

İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre İbn Cüreyc: "Eğer doğru iseler onun benzeri bir söz getirsinler" âyetini açıklarken: "Eğer söylediklerinde samimi iseler Kur'ân'ın bir benzerini getirsinler" demiştir. "...Öyleyse, dinleyenleri açık bir delil getirsin" âyetini açıklarken: "Eğer varsa bu vahyi dinleyen biri dinlediğine dair bir kanıt getirsin, anlamındadır" demiştir. "Yahut sen onlardan bir ücret istiyorsun da onlar ağır bir borç altında mı kalıyorlar?"âyetini açıklarken: "Yoksa Müslüman olmalarına karşılık onlardan bir ücret mi istedin ki böylesi bir ücreti vermek istemedikleri için Müslüman da olmadılar, anlamındadır" demiştir. "Yoksa, gayb ilmi onların yanında da ondan mı yazıyorlar?" âyetini açıklarken de: "Gaybdan kasıt Kur'ân'dır" demiştir.

Buhârî ve Beyhakî el-Esmâ' ve's-Sifât'ta Cübeyr b. Mut'im'den bildirir: Akşam namazında Hz. Peygamber'in (sallallahu aleyhi vesellem) Tûr Sûresi'ni okuduğunu işittim. "Onlar, yaratan olmaksızın mı yaratıldılar yoksa yaratanlar kendileri midir?" âyetine ulaştığı zaman sanki kalbim yerinden fırlayacak gibi oldu.

İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "...Ya da her şeye hâkim olan kendileri midir?" âyetini açıklarken: "Her şeye musallat olan kendileri midir, anlamındadır" demiştir.

İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "...Ya da her şeye hâkim olan kendileri midir?" âyetini açıklarken: "Bu hazineleri indirenler kendileri midir, anlamındadır" demiştir.