37

"Yine vazifesini yerine getiren İbrahim'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?"

Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim, İbn Merdûye, el- Elkâb'da Şîrâzî ve Deylemî'nin Ebû Umâme'den bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem): "Yine vazifesini yerine getiren İbrâhîm'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetinin ne demek olduğunu biliyor musunuz?" diye sorunca, ashâb: "Allah ve Resûlü daha bilir" karşılığını verdi. Bunun üzerine Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem): "O, günlük amelini günün başında kıldığı dört rekat namazla tamamlardı" buyurdu. Ashâb bu namazın kuşluk namazı olduğunu iddia ederdi.

İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Yine vazifesini yerine getiren İbrâhîm'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetini: "Tebliğ ederek Allah'a karşı vazifesini yerine getirdi" şeklinde açıklamıştır.

Firyabî, Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr'in bildirdiğine göre Mücâhid: "Yine vazifesini yerine getiren İbrâhîm'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetini açıklarken: "Burada, Allah'ın kendisine farz kılmış olduğu şeyleri hakkıyla yaparak vazifesini yerine getirmesi kastedilmektedir" dedi.

Hâkim ve İbn Merdûye, İbn Abbâs'tan bildirir: İslam'ın rükünleri otuz tanedir. Onları İbrâhîm'den (aleyhisselam) önce yerine getiren hiç kimse yoktur.

Zira Allah: "Yine vazifesini yerine getiren İbrahim'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" buyurmaktadır.

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre Katâde: "Yine vazifesini yerine getiren İbrahim'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetini açıklarken:

"Rabbinin risalelerini halkına tebliğ ederek vazifesini yerine getirdi mânâsındadır" dedi.

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre Mücâhid ve İkrime: "Yine vazifesini yerine getiren İbrâhîm'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetini açıklarken: "İbrâhîm (aleyhisselam): "Hiçbir günahkâr, başkasının günah yükünü yüklenmez" kelâmını tebliğ ederek vazifesini yerine getirmiştir" dediler.

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre Saîd b. Cübeyr: "Yine vazifesini yerine getiren İbrâhîm'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetini açıklarken: "Kendisine emredilenleri tebliğ ederek vazifesini yerine getirmesi kastedilmektedir" dedi.

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Yine vazifesini yerine getiren İbrâhîm'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetini açıklarken şöyle dedi: "İbrâhîm'in (aleyhisselam) itaatini tamamlaması, oğlu hakkında rüya gördüğünde onu boğazlamaya kalkması ve Musa'nın (aleyhisselam) sahifelerinde olan: «Hiçbir günahkâr, başkasının günah yükünü yüklenmez» kelâmını tebliğ etmesidir.

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre Kurazî: "Yine vazifesini yerine getiren ibrahim'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetini açıklarken: "Burada oğlunu boğazlamaya kalkışması kastedilmektedir" dedi.

İbn Merdûye'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Yine vazifesini yerine getiren İbrâhîm'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" âyetini açıklarken şöyle dedi:

"İbrâhîm (aleyhisselam) İslam rükünlerinin tümünü yerine getirdi. Ondan başka hiç kimse bunları tam olarak yerine getirmemiştir.

Bu rükünler de otuz tanedir.

On tanesi Berâe (Tevbe) Sûresinde: "Şüphesiz Allah, mü'minlerden canlarını ve mallarını, kendilerine vereceği cennet karşılığında satın almıştır. Artık, onlar Allah yolunda savaşırlar, öldürürler ve ölürler. Allah, bunu Tevrat'ta, İncil'de ve Kur'ân'da kesin olarak vaadetmiştir. Kimdir sözünü Allah'dan daha iyi yerine getiren? O hâlde, yapmış olduğunuz bu alışverişten dolayı sevinin. İşte asıl bu, büyük başarıdır. Bunlar, tövbe edenler, ibâdet edenler, hamdedenler, oruç tutanlar, rükû ve secde edenler, iyiliği emredip kötülükten alıkoyanlar ve Allah'ın koyduğu sınırları hakkıyla koruyanlardır. Mü'minleri müjdele" âyetleridir.

On tanesi Ahzâb Sûresinde: "Şüphesiz müslüman erkeklerle müslüman kadınlar, mü'min erkeklerle mü'min kadınlar, itaatkâr erkeklerle itaatkâr kadınlar, doğru erkeklerle doğru kadınlar, sabreden erkeklerle sabreden kadınlar, Allah'a derinden saygı duyan erkekler, Allah'a derinden saygı duyan kadınlar, sadaka veren erkeklerle sadaka veren kadınlar, oruç tutan erkeklerle oruç tutan kadınlar, namuslarını koruyan erkeklerle namuslarını koruyan kadınlar, Allah'ı çokça anan erkeklerle çokça anan kadınlar var ya, işte onlar için Allah bağışlanma ve büyük bir mükâfat hazırlamıştır" âyetidir.

Altı tanesi Mü'minûn Sûresinde: "Mü'minler, gerçekten kurtuluşa ermişlerdir... Onlar ki, namazlarını kılmağa devam ederler" âyetleridir.

Dört tanesi: "Biri çıkıp gelecek azabı sordu" âyeti ile: "Onlar, ceza gününü tasdik eden kimselerdir. Onlar, Rablerinin azabından korkan kimselerdir" âyetlerindedir.

İşte bu şekilde otuz tanedir. Bu rükünlerden birini yerine getiren kişi İslam rükünlerinden birini yerine getirmiş demektir. Bunların tümünü ancak İbrâhîm (aleyhisselam) yerine getirebilmiştir. Zira Allah: "Yine vazifesini yerine getiren İbrâhîm'in sahifelerinde olanlar bildirilmedi mi?" buyurmaktadır.