14

"Dedim ki: Rabbinizden mağfiret dileyin; çünkü O çok bağışlayıcıdır. Üzerinize gökten bol bol yağmur indirsin. Sizi, mallar ve oğullarla desteklesin; sizin için bahçeler var etsin, ırmaklar akıtsın. Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştırmıyorsunuz? Hâlbuki O, sîzi evrelerden geçirerek yaratmıştır."

İbn Merdûye'nin Selmân'dan bildirdiğine göre Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: "Çokça bağışlanma dileyin. Zira Yüce Allah ancak sizleri bağışlamak için istiğfar dilemesini öğretmiştir."

Abd b. Humeyd ve İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Katâde: "...Sizin için bahçeler var etsin, ırmaklar akıtsın" kelâmını açıklarken şöyle demiştir: Nuh, kavminin dünya hırsı içinde ömürlerini tükettiklerini görünce: "Gelin Allah'a itaat edin ki hem dünyayı, hem de âhireti elde edesiniz" demiştir.

Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd ve Şuabu'l-îman'da Beyhakî'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştıramıyorsunuz?" âyetini açıklarken: "Allah'ın büyüklük ve azametini tanımıyor ve bilmiyorsunuz" demiştir.

İbn Cerîr ve Beyhakî'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştıramıyorsunuz?" âyetini açıklarken: "Allah'ın büyüklük ve azametini tanımıyorsunuz" demiştir. "Hâlbuki O, sizi evrelerden geçirerek yaratmıştır" âyetini açıklarken de: "Sizleri önce nutfe, sonra kan pıhtısı ve sonra et parçası kılmak suretiyle aşama aşama yarattı" demiştir.

İbn Ebî Şeybe, İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştıramıyorsunuz?" âyetini açıklarken: "Neden Allah'ı hakkıyla tazim edip yüceliğini kabul etmiyorsunuz?" demiştir.

İbn Ebî Hâtim ve Ebu'ş-Şeyh'in Azame'de bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştıramıyorsunuz?" âyetini açıklarken: "Neden Allah'ın azameti ve büyüklüğünden çekinmiyorsunuz?" demiştir.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştıramıyorsunuz?" âyetini açıklarken: "Neden azametinden dolayı Allah'ın azabından çekinmiyor, ondan mükâfat beklemiyorsunuz?" demiştir.

Tastî'nin Mesâil'de bildirdiğine göre Nâfi' b. el-Ezrak, İbn Abbâs'a: (.....) âyetinin anlamı nedir?" diye sorunca, İbn Abbâs: "Neden Allah'ın azametinden çekinmiyor, aldırış etmiyorsunuz, anlamındadır" dedi. Nâfi': "Araplar öylesi bir ifadeyi (=ircâ) bilir mi ki?" diye sorunca da İbn Abbâs şu karşılığı verdi: "Evet, bilirler. Ebû Zueyb'in:

"Arılar onu soksa da buna aldırış etmedi

Ve harıl harıl çalıştıkları kovanlarına girdi" dediğini işitmez misin?"

Abdurrezzâk Musannef’te Ali b. Ebî Tâlib'den bildirir: Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) bir grubun üzerlerine peştemal almadan çıplak bir şekilde yıkandıklarını görünce durdu ve yüksek bir sesle: "Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştıramıyorsunuz?" buyurdu.

Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir ve Beyhakî'nin bildirdiğine göre Hasan(-ı Basrî): "Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştıramıyorsunuz?" âyetini açıklarken: "Neden Allah'ın sizin üzerinizdeki haklarını itiraf edip nimetlerine şükretmiyorsunuz?" demiştir.

İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Matar: "Hâlbuki O, sizi evrelerden geçirerek yaratmıştır" âyetini açıklarken şöyle demiştir: "Sizleri önce nutfe, sonra kan pıhtısı, sonra et parçası kıldı. Sonra o et parçasından kemikler çıkardı. Bu şekilde sizleri aşama aşama şekilden şekle soktu."

Abdurrezzâk ve Abd b. Humeyd, Katâde'den aynısını bildirir.

Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd ve Beyhakî'nin bildirdiğine göre Mücâhid: "Size ne oluyor ki, Allah'a büyüklüğü yakıştıramıyorsunuz?" âyetini açıklarken: "Allah'ın büyüklük ve azametine aldırış etmiyorsunuz" demiştir. "Hâlbuki O, sizi evrelerden geçirerek yaratmıştır" âyetini açıklarken de: "Sizleri topraktan çıkarıp önce nutfe, sonra kan pıhtısı kıldı. Sonra aşama aşama sizleri gerçek şeklinize kavuşturdu" demiştir.

Ebu'ş-Şeyh'in Azame'de bildirdiğine göre Yahya b. Râfi': "Hâlbuki O, sizi evrelerden geçirerek yaratmıştır" âyetini açıklarken: Sizleri önce nutfe, sonra kan pıhtısı, sonra et parçası kılmak suretiyle aşama aşama yarattı" demiştir.