40

"Sîzi, yakın gelecekteki bir azabla uyardık. O gün kişi elleriyle sunduğuna bakar ve inkarcı da «Keşke toprak olaydım» der."

Abd b. Humeyd ve İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Hasan(-ı Basrî): "...O gün kişi elleriyle sunduğuna bakar..." âyetini açıklarken: "Bu kişiden kasıt mümin kişidir" demiştir.

İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Hasan(-ı Basrî): "...O gün kişi elleriyle sunduğuna bakar..." âyetini okudu ve: "Bu kişiden kasıt, Allah'a itaat için amellerde bulunmuş mümin kişidir" dedi.

Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve Beyhakî el-Ba's ve'n-Nüşûr'de Ebû Hureyre'den bildirir: Kıyamet gününde hayvanlar, böcekler, kuşlar, tüm yaratıklar haşredilir. Herkes toplanınca Yüce Allah adaletiyle herkese hakkını verir. Hatta boynuzsuz olan hayvan bile boynuzlu olan hayvandan hakkını alır. Sonra Yüce Allah: "Toprak olun!" buyurur. İşte orada kafir olan kişi: "Keşke ben de onlar gibi toprak olsaydım" der.

Dîneverî el-Mücâlese'de Yahya b. Ca'de'den bildirir: Kıyamet gününde Yüce Allah yaratıklar içinde ilk önce hayvanlar ile böcekleri hesaba çeker. Bunlar arasında hükmünü verip herkese hakkını da verdikten sonra hepsini toprak eder. Sonra cinler ve insanlar hesap için getirilirler. İşte o zaman kafir olan kişi: "Keşke ben de toprak olsaydım" der.

İbnu'l-Münzir, Mücâhid'den bildirir: "Kıyamet gününde gagalanan kuş gagalayan kuştan, koşamayan hayvan hızlı koşan hayvandan, boynuzsuz hayvan boynuzlu olan hayvandan hakkını alır. İnsanlar da durup onları seyrederler. Sonra onlara: "Sizin için ne Cennet, ne de Cehennem vardır! Toprak olun!" denilir. İşte o zaman kafir olan kişi: "Keşke ben de toprak olsaydım" der.

Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir ve İbn Şâhîn el-Acâib ve'l-Ğarâib'de Ebu'z- Zinâd'dan bildirir: İnsanlar arasında hüküm verilip de Cennetliklerin Cennete, Cehennemliklerin de Cehenneme girmeleri emredilince geri kalan yaratıklar ve mümin cinlere: "Toprak olun!" denilir. Bu emri üzerine de hepsi toprak olur. Onların toprak olduklarını gören kafir işte o zaman: "Keşke ben de toprak olsaydım" demeye başlar.

Abd b. Humeyd, İkrime'den bildirir: Yüce Allah hayvanları hesaba çekip sonra onları toprak kılınca kafir olan kişi: "Keşke ben de toprak olsaydım" der.

Abd b. Humeyd'in bildirdiğine göre Leys b. Ebî Suleym: "Cinlerden mümin olanlar toprak olurlar" demiştir.

İbn Ebi'd-Dünya, Leys b. Ebî Suleym'den bildirir: "Cinlerin mükafatı Cehennem azabından kurtulmalarıdır. Ancak onlara: "Toprak olun!" denilir.