278

Ey iman edenler, Allah’tan korkun ve eğer mü’minler idiyseniz faizden kalanı bırakın.

"Ey iman edenler, Allah’tan korkun ve eğer mü’minler idiyseniz faizden kalanı bırakın".

İnişi hakkında üç görüş vardır:

Birincisi: O, Sakif kabilesinden Amr b. Umeyr b. Avf ve Mahzum oğullarından da Muğire oğulları hakkında indi. Muğire oğulları Sakiflilerden faiz alırlardı. Allahü teâlâ faizi iptal edince, Sakifliler Mahzum oğullarından alacaklarını istediler. Bunun üzerine bu ve arkasındaki âyet indi. Bu İbn Abbâs’ın görüşüdür.

İkincisi: O Osman b. Affan ile Abbas hakkında indi, onlar hurma üzerine faizli para vermişlerdi. Hurma kesim zamanı gelince, hurma sahibi:

"Eğer haklarınızı alırsanız, bana ve aileme yetecek kadar kalmaz, yarısını alsanız da faizi katlasak?” dedi. Onlar da öyle yaptılar. Süre dolunca, fazlasını istediler. Bu durum Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’e intikal etti, onları bundan men etti, bunun üzerine bu âyet indi. Bu; Atâ’ ile İkrime’nin görüşüdür.

Üçüncüsü: Bu Abbas ile Halid b. Velit hakkında indi, bunlar cahiliye döneminde ortak idiler. İslâm geldiğinde bunların faize verilmiş büyük miktarda malları vardı. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem:

"Bilin ki, cahiliyedeki bütün faizler kaldırılmıştır; ilk kaldırdığım faiz de Abbas’ın faizidir"40 dedi. Bu da Süddi’nin görüşüdür.

İbn Abbâs, İkrime ve

Dahhâk şöyle demişlerdir: Neden:  

"Faizden kalanı bırakın” dedi. Çünkü bütün faiz terk edilmiş ancak Sakif in faizi kalmıştı. Bazıları da: Âyet, İslâm’dan önce faize mal verip bir kısmını küfründe alan, sonra da Müslüman olan kimse hakkında inmiştir; onun kalanı terk edip ve geçeni affetmesi gerekiyordu, demişlerdir. Ama İslâm’dan sonra faiz verip almaya gelince, aldığı iade edilir, kalan da düşer.