285

O Peygamber, Rabbinden kendine indirilene iman etti, mü’minler de. Hepsi Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman ettiler.

"O'nun peygamberlerinden hiçbirisi arasında ayrım yapmayız. İşittik ve İtâat ettik. Bağışlamanı dileriz, ey Rabbimiz! Dönüş ancak sanadır” dediler.

"Peygamber Rabbinden kendine indirilene iman etti": Buhârî ile Müslim, Sahihlerinde, Ebû Mes’ud el - Bedri’nin Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'den şöyle dediğini rivayet etmişlerdir:

"Bakara suresinin sonunda iki âyet vardır ki, kim onları gece okursa, ona yeterler". Ebû Bekir en - Nakkaş da şöyle demiştir: Bunun manası şöyledir: Ona gece namazı yerine yeterler. Bu iki âyetin şu sebeple indiği söylenmiştir: Alâ, babasından Ebû Hureyre’nin şöyle dediğini rivayet etmiştir: Allahü teâlâ:

"İçinizdekileri açıklasanız da gizleseniz de Allah sizi ondan hesaba çeker” âyeti inince bu, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’in ashabına zor geldi. Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’e gelip önünde diz çöktüler ve: Allah sana bu âyeti indirdi, bizim ise ona gücümüz yetmez, dediler. O da: Sizden önceki iki kitap sahiplerinin dediği,

"işittik ve isyan ettik” demek mi istiyorsunuz?

"İşittik ve itâat ettik, Rabbimiz, bağışlamanı dileriz, dönüş ancak sanadır” deyiniz, dedi. Onlar da bunu deyip de dilleri iyice alışınca, Allahü teâlâ arkasından

"âmener-resûlü” âyetini indirdi.

Zeccâc şöyle demiştir: Bu sûreyi içindeki kıssa ve hükümlerle zikredince onu Peygamberin ve ölü’minlerin tasdiki ile bitirdi. İbn Abbâs, "ve kitabihi” okumuş ve kitap kütüpten daha kapsamlıdır, demiştir. Böylece kelimenin cins ismi olduğunu hatırlatmıştır, meselâ halkın elinde dirhem çoğaldı sözündeki dirhem gibi.

Hamze, Kisâi ve Halef de İbn Abbâs’ın bu okuyuşuna katılmışlardır. Tahrim suresinde de böyle okumuşlardır.

İbn Kesir, Nâfi, Âsım - Ebû Bekir rivâyetinde - ve İbn Âmir burada "kütübihi” şeklinde çoğul okumuşlar, Tahrim suresinde ise tekil şeklinde okumuşlardır. Ebû Amr da her iki yerde de cemi sigasıyla oklımuştur.

"Lâ nüferriku beyne ahadin mirrüsülih": Ebû Amr rüsl kelimesini “sîn” in sükunu ile "rüslina” ve rüsliküm” okumuş, bunun dışındakileri harekeli okumuştur. Ondan

"alâ rüsilike"de ise sakin ve harekeli olmak üzere iki nakil vardır. Diğerleri Kur’ân’daki bütün bu tip kelimeleri harekeli okumuşlardır.

"Peygamberlerinden hiçbiri arasında ayrım yapmayız": Yani Ehl-i kitabın yaptığı gibi kimilerine iman eder, kimilerine etmeyiz, demeyiz. Ya’kûb ranın fethası ve ye ile

"yefraku” okumuştur.

"Gufraneke": Yani bağışlamanı dileriz, demektir. Masir de, dönecek yerdir.