12

De ki: Göklerde ve yerde olan şeyler kimindir? Allah'ındır. O, rahmeti kendi üstüne yazdı. Sizi vukuunda şüphe olmayan kıyamet gününde mutlaka toplayacaktır. Kendilerini ziyan edenler artık iman etmezler.

"De ki: Göklerde ve yerde olan şeyler kimindir?":

Mana şöyledir: Eğer sana cevap verirlerse, ne a’lâ. Yoksa:

"De ki: O, rahmeti kendi üzerine yazdı":

İbn Abbâs şöyle demiştir: o merhamet edenlerin en merhametlisi olduğuna kendi nefsi için hükmetti.

Zeccâc şöyle demiştir: Ketebenin manası şöyledir: Bunu kesin şekilde lâzım kıldı. Levh-i Mahfuz’a yazmış olması da mümkündür, insanlara anlayacakları şeyle hitap edilmiştir: Onlar geriye bırakılmış bir şeyin yazı ile tespit edilmesini anlarlar. Başkası da şöyle demiştir: O’nun rahmeti geneldir, hak edene azabı tehir etmesi ve asinin Tevbesini kabul etmesi de bu rahmettendir.

"Leyecmaanneküm ilâ yevmil kıyameti": Lâm kasem içindir, sanki şöyle demiş gibidir: Yemin olsun ki, sizi inkâr ettiğiniz o günde toplayacaktır. Bir grup ilim adamı da

"ilâ"nın "fi” manasında olduğunu demişlerdir. Sonra da ihtilaf etmişler; kimileri: Kıyamet gününde, diğerleri de kabirlerinde kıyamete kadar toplayacaktır, demişlerdir.

"Nefislerini ziyan edenler": Yani şirk ile,

"onlar iman etmezler":

Çünkü Allah’ın takdiri böyle geçmiştir.

İbn Kuteybe de şöyle demiştir:

"Nefislerini ziyan edenler” kavli,

"inanmayanların akibetleri nasıl oldu?” kavline dönüktür (ikisi de aynıdır).