13

Yeminlerini bozan ve Peygamber’i çıkarmayı tasarlayan, üstelik sizinle savaşa ilk defa kendileri başlayan bir toplulukla savaşmaz mısınız? Onlardan korkuyor musunuz? Allah korkulmaya daha layıktır; eğer mü'minlerseniz.

"Bir toplulukla savaşmaz mısınız?":

Zeccâc şöyle demiştir: Bu, azarlama mahiyetinde söylenmiştir, manası da onlarla savaşa teşvik etmektir.

Müfessirler şöyle demişlerdir: Bu, Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’in Hudeybiye sulhunda Huzaalıların aleyhine çalışmayacaklarına dair Kureyş’ten aldığı söz ve onların da bunu bozmaları üzerine inmiştir.

"Peygamberi çıkarmayı tasarladılar":

Bunda da iki görüş vardır:

Birincisi: Onlar içlerinde Ebû Süfyan’ın da bulunduğu Kureyş’ten bir topluluktur. Bunlar Peygamber’i Mekke’den çıkarmak isteyenler arasında idiler.

İkincisi: Onlar Yahudilerden bir cemaattir, Resûlüllah sallallahu aleyhi sellem ile yaptıkları antlaşmaya sadık kalmadılar, sözleşmesini bozdular ve onu Medine’den çıkarmak için münafıklara yardım etmeyi düşündüler.

"Sizinle savaşa ilk defa kendileri başladılar (savaşı onlar başlattılar)":

Bunda da iki görüş vardır:

Birincisi: Müttefiklerinize saldırmakla savaşı önce onlar başlattılar, bunu İbn Abbâs, demiştir.

İkincisi: Bedir günü sizinle savaşa onlar başladılar, bunu da Mukâtil, demiştir.

"Onlardan korkuyor musunuz?":

Zeccâc şöyle demiştir: Onlarla savaşmaktan başınıza kötü bir şey geleceğinden mi korkuyorsunuz? Allah’ın kötü azabı korkulmaya daha layıktır, eğer O’nun azabını ve sevabını tasdik ediyorsanız.