38

Ey o iman edenler, size ne oluyor ki, size:

"Allah yolunda seferber olun” denildiği zaman yere ağdınız (meylettiniz). Ahirete karşılık dünya hayatına mı razı oldunuz? Dünya zevki ahirete nisbetle pek azdır.

"Size ne oluyor ki, seferber olun denildiği zaman":

Müfessirler şöyle demişlerdir: Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem, Tebuk gazasına çıkmayı emredince, ki, çetin, kıtlık ve çok sıcak bir mevsimde idi, meyveler olgunlaşmıştı; bu, insanlara ağır geldi ve gitmemeyi tercih ettiler. Bunun üzerine bu âyet indi.

"Size ne oluyor?” kavli, soru ise de, manası azarlamadır.

"İnfiru"nun manası da: Sefere çıkın, demektir. Nefrin aslı: Tahrik edici bir sebepten dolayı bir yerden başka bir yere ayrılmaktır.

"İssakaltüm":

İbn Kuteybe şöyle demiştir: Tesakaltüm manasınadır, te şeye idgam edilmiş ve başına bir hemze- i vasl getirilmiştir. Oturdunuz, savaşa çıkmadınız, demektir.

İbn Mes’ûd ile A’meş kıraati de:

"Tesakaltüm” şeklindedir.

"Yere meylettiniz":

Bunda da üç görüş vardır:

Birincisi: Yer meyvelerini çıkarınca dünya şehvetlerine meylettiniz, bunu da Mücâhid, demiştir.

İkincisi: Dünyaya kandınız, bunu da Dahhâk, demiştir.

Üçüncüsü: Kendi yerinizde kalmayı tercih ettiniz, bunu da Zeccâc, demiştir.

"Dünya hayatına mı razı oldunuz?” Yani ahireti bırakıp dünya nimetlerine mi razı oldunuz? Hâlbuki dünya zevki, cennette velilerin istifade ettiği şeylere nispetle pek azdır.