48

Yemin olsun, bundan önce de fitne (çıkarmak) istemiş ve senin için (birtakım) işler çevirmişlerdi. Sonunda hak geldi ve onların hoşlanmamasına rağmen Allah’ın emri üstün geldi.

"Fitne çıkarmak istemişlerdi":

Fitnede iki görüş vardır:

Birincisi: Şerdir, bunu İbn Abbâs demiştir.

İkincisi: Şirktir, bunu da Mukâtil, demiştir.

"Bundan önce": Yani Tebuk gazasından önce.

"Senin için işler çevirmişlerdi":

Bunda da beş görüş vardır:

Birincisi: Başına iş açmak istemişlerdi, bunu da İbn Abbâs, demiştir. Şöyle denilmiştir: Münafıklardan on iki adam geceleyin Peygamberimizin yolunu kestiler, ona suikast yapmak istediler, Allah da kendisini onlardan korudu.

İkincisi: İşini dağıtmak ve dinini iptal etmek için tuzak kurdular, bunu da Ebû Süleyman Dımeşki, demiştir.

İbn Cerir de şöyle demiştir: Bu da İbn Übey’in adamlarıyla beraber Uhut savaşından çekilmeleri gibidir.

Üçüncüsü: Kalplerinde olmayanı söylemeleridir.

Dördüncüsü: Görünürde sana meyledip içten müşriklerle güçbirliği yapmalarıdır.

Beşincisi: Onların

"eğer gücümüz olsaydı sizinle beraber çıkardık” diye Allah’a yemin etmeleridir. Bu görüşleri Maverdi serdetmiştir.

"Sonunda hak geldi": Yani yardım geldi,

"Allah’ın emri üstün geldi": Yani İslâm.