73

Ey o Peygamber, kâfirler ve münafıklarla cihad et ve onlara sert davran. Onların yeri cehennemdir. Orası ne kötü dönüş yeridir!

"Kâfirler ve münafıklarla cihad et":

Kâfirlerle cihad kılıç iledir. Münafıklarla cihad hususunda da iki görüş vardır:

Birincisi: O da dil iledir, bunu da İbn Abbâs, Hasen Basri, Dahhâk ve Rebi’ b. Enes, demişlerdir.

İkincisi: Onlarla cihad, onlara haddi tatbik etmektir. Bu da Hasen ile Katâde’den rivayet edilmiştir.

Eğer: "Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem onlarla cihad etmekle emrolundu, hâlbuki onları bizzat (şahsen) biliyordu; öyleyse onları nasıl ashabının arasında bıraktı da onları öldürmedi?” denilirse.

Cevap şöyledir: O, ancak küfrünü açıklayıp onun üzerinde duranla savaşmakla emrolundu. Küfrünü bildiği halde inkâr eder ve:

Ben müslümanın diye yemin ederse, onu da olduğu gibi bırakmak ve içini araştırmamakla emrolundu.

"Onlara sert davran":

İbn Abbâs: Onları şiddetle azarlaması, onlara sertçe bakması ve kızması kastedilmiştir, demiştir.

"Hüm” zamirinin mercii hakkında da iki görüş vardır'

Birincisi: O iki gruba râcîdir, bunu da İbn Abbâs, demiştir.

İkincisi: Yalnız münafıklara râcîdir, bunu da Mukâtil, demiştir.