80

Onlar için ister bağışlanma dile, ister onlar için bağışlanma dileme. Onlar için yetmiş defa bağışlanma dilesen, Allah onları asla bağışlamaz. Çünkü onlar Allah ve Resul’ünü inkâr ettiler. Allah fasıklar topluluğuna hidayet etmez.

"Onlar için ister bağışlanma dile, onlar için ister bağışlanma dileme":

İniş sebebi şöyledir: Dil uzatanlar hakkında tehdit âyetleri inince: Ya Resûlallah, bizim için istiğfar et, dediler. Bunun üzerine bu âyet indi. Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem de: Onlar için yetmişten daha çok istiğfar edeceğim, belki Allah onları bağışlar, dedi. Bunun üzerine:

"Onlar için istiğfar etsen de istiğfar etmesen de birdir” (Münafikun: 6) âyeti indi. Bunu da Ebû Salih, İbn Abbâs’tan demiştir.

"Onlar için istiğfar et” kavlinin dış manası emirdir, öyle değildir,

asıl Mana şöyledir: İstiğfar etsen de istiğfar etmesen de onlar bağışlanmaz. Bu:

"İsteyerek veyahut istemeyerek infak edin” (Tevbe: 53) kavli gibidir. Bu mananın şerhi de orada geçmiştir. Bu, araştırmacı müfessirlerin görüşüdür. Bir topluluk da dış manadan şu çıkar demişlerdir: Onlar için yetmişten fazla istiğfar edilirse, bağışlanma umutları vardır. Sonra da bu,

"onlar için istiğfar etsen de etmesen de birdir” âyetiyle neshedildi.

Eğer:

"Onlar için istiğfar etmesi nasıl câiz olur ki, onların kâfir olduğu haber verilmiştir?” denilirse.

Cevap şöyledir: Onların İslâm'dan çıktıklarını araştırmadan ancak dış görünüşlerine göre onlar için istiğfar etti. Kâfir olduklarını bildi, sonra da onlar için istiğfar etti, demek câiz değildir.

Eğer: "Sayıyı yetmişle sınırlamanın manası nedir?” denilirse.

Cevap şöyledir: Araplar birlerde yediyi, onluklarda da yetmişi çok kabul ederler.