110

Kurdukları yapı hep kalplerinde bir şüphe olarak kalacaktır; meğerki kalpleri parçalana. Allah çok iyi bilendir, hikmet sahibidir.

"Kurdukları yapı hep öyle kalacaktır": Yani dırar mescidi.

Rîbeten’de üç görüş vardır:

Birincisi: Şüphe ve nifak olarak kalacaktır, çünkü onlar onu yapmakla iyilik ettiklerini sanıyorlardı. Bunu İbn Abbâs, demiştir.

İkincisi: Üzüntü ve pişmanlık olarak kalacaktır, çünkü onu yaptıklarına pişman oldular. Bunu da İbn Saib ile Mukâtil, demişlerdir.

Üçüncüsü:

Mana şöyledir: Binalarını yıkma onların kalplerinde kin ve nefret olarak kalacaktır. Bunu da Süddi ile Müberrid, demişlerdir.

"İlla en takattaa kulubuhum": Çoğunluk

"illâ” okumuşlardır ki, o da istisna edatıdır. Ya’kûb ise

"ilâ en” okumuş, onu harfi cer kabul etmiştir.

İbn Kesir, Nâfi, Ebû Amr, Kisâi ve Ebû Bekir de Âsım’dan rivayet ederek mazmum te ile

"tukattaa” okumuşlardır.

İbn Âmir, Hamze ve Hafs da Âsım’dan rivayet ederek tenin fethası ile

"tekattaa” okumuşlardır. Sonra manada iki görüş vardır:

Birincisi: Meğerki öleler, demektir. Bunu da İbn Abbâs, Mücâhid, Katâde ve diğerleri, demişlerdir.

İkincisi: Ancak kusurlarına karşı duydukları pişmanlık ve üzüntüden kalplerinin parça parça olması hariç. Bunu da Zeccâc demiştir.