128

Yemin olsun, size içinizden bir Peygamber gelmiştir. Sıkıntıya düşmeniz ona ağır gelir. Size gayet düşkündür, mü’minlere de çok şefkatli, çok merhametlidir.

Cumhûr, fenin zammesiyle

"enfüsiküm” okumuştur.

İbn Abbâs, Ebû’l - Âliyye, Dahhâk, İbn Muhaysın ve Mahbub da Ebû Amr’dan rivayeten fenin fethasiyle (enfesiküm) okumuştur.

Zammeli okunuşunda dört görüş vardır:

Birincisi: Bütün Araplardan demektir, bunu İbn Abbâs demiş ve: Araplarda Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem ile irtibatı olmayan bir kabile yoktur, demiştir.

İkincisi: Bildiğiniz demektir, bunu da Katâde, demiştir.

Üçüncüsü: Nikahtan meydana gelmiştir, cahiliye adetiyle hiç ilgisi yoktur. Bunu da Cafer-i Sadık demiştir.

Dördüncüsü: O da sizin gibi bir insandır. Bu, delil yönünden daha güçlüdür. Çünkü sizler ancak sizin gibi birinden anlarsınız. Bunu da Zeccâc, demiştir.

Meftuh okunuşunda da üç görüş vardır:

Birincisi: Ahlakça en üstününüzden.

İkincisi: Soyca en şereflinizden.

Üçüncüsü: Aziz ve celil olan Allah’a en çok itâat edeninizden.

"Sıkıntıya düşmeniz ona ağır gelir":

Bunda da iki görüş vardır:

Birincisi: Size zor gelen şey onu çok sıkar. Bunu Dahhâk, İbn Abbâs’tan rivayet etmiştir.

Zeccâc da: Sıkıntıya düşmeniz onun çetinine gider, demiştir.

Anit: Şiddete maruz kalmaktır.

İkincisi: Sizi günaha sokan şey ona çok zor gelir. Bunu da Ebû Salih, İbn Abbâs’tan rivayet etmiştir.

"Size çok düşkündür":

Hasen: îman etmenize çok düşkündür, demiştir.

"Mü’minlere çok şefkatlidir, çok merhametlidir":

İbn Abbâs şöyle demiştir: Allah ona kendi isimlerinden ikisini verdi (Raûf ve Rahim).

Ebû Ubeyde şöyle demiştir:

Raûf re’fet kökünden faûl veznindedir; bu, rahmetten daha ince bir duygudur. Rauf (medsiz) de denir.

Şair şöyle demiştir:

Mü’minlerin sende hakkı olduğunu görürsün,

Rauf (şefkatli) ve merhametli babanın yaptığı gibi.

İtâat edenlere şefkatli ve günahkarlara da merhametlidir de, denilmiştir.