12

İnsana sıkıntı dokunduğu zaman bize yanı üstü yahut oturarak veyahut ayakta dua eder. Ondan sıkıntısını açtığımız zaman, kendine dokunan sıkıntıya bizi çağırmamış gibi çeker gider. İşte israfçılara yaptıkları şeyler böyle süslenmiştir.

"İnsana sıkıntı dokunduğu zaman":

Kimin hakkında indiğinde iki görüş belirterek ihtilaf etmişlerdir:

Birincisi: Ebû Huzeyfe hakkında inmiştir. Onun adı Haşim b. Muğire b. Abdullah el - Mahzumi’dir. Bunu da İbn Abbâs ile Mukâtil, demişlerdir.

İkincisi: O, Utbe b. Rebia ile Velid b. Muğire hakkında inmiştir. Bunu da Atâ’, demiştir. Sıkıntı: Zorluk ve meşakkat, demektir. "Licenbihi"deki lâm “alâ” manasınadır.

Âyetin manasında da iki görüş vardır:

Birincisi: Ona sıkıntı dokunduğu zaman yanı üstü yahut oturarak veyahut ayakta dua eder. Bunu da İbn Abbâs, demiştir.

İkincisi: Bu hallerde ona sıkıntı dokunduğu zaman dua eder. Bunu da Maverdi zikretmiştir.

"Sıkıntısını açtığımız zaman çeker gider":

Bunda da üç görüş vardır:

Birincisi: Duadan vazgeçer, bunu da Mukâtil, demiştir.

İkincisi: Belâya maruz kalmadan önceki gibi çeker gider ve başına gelen şeyden öğüt almaz. Bunu da Zeccâc, demiştir.

Üçüncüsü: Şükrü terk etmekle taşkınlık içinde çeker gider.

"Keen lem yed’una":

Zeccâc şöyle demiştir: Bu "keen” sakileden (keenne’den) tahfif edilmiştir.

Mana da: Keennehu leyeduna (sanki bize dua etmemiş gibi)dir. Kadın şaire Hansa da şöyle demiştir:

Sanki hiç çekinilen kimseler olmadılar,

Çünkü o zaman insanlar: Hak güçlünün, derlerdi.

"Böylece israfçılara süslendi":

Mana şöyledir: Bu kafire belâ anında dua ve rahatlık halinde yüz çevirme süslü gösterildiği gibi israfçılara da yaptıkları süslü gösterilmiştir. Onlar da küfür ve isyanda amelleri haddini aşan kimselerdir.