15

Onlara âyetlerimiz açık olarak okunduğu zaman, bize kavuşmayı ummayanlar:

"Bundan başka bir Kur’ân getir yahut onu değiştir” derler. De ki:

"Ben onu kendiliğimden değiştiremem. Ben ancak bana vahyolunana tabi olurum. Şüphesiz ben, eğer Rabbime asi olursam, büyük bir günün azabından korkarım".

"Onlara âyetlerimiz okunduğu zaman":

Kimler hakkında indiğinde iki görüş halinde ihtilaf etmişlerdir:

Birincisi: Kur’ânla alay eden Mekke halkı hakkında inmiştir. Bunu da Ebû Salih, İbn Abbâs’tan demiştir.

İkincisi: O Mekke müşrikleri hakkında inmiştir. Bunu da Mücâhid ile Katâde, demişlerdir. Âyetlerden kastedilen de Kur’ân’dır.

"Umarlar": Korkarlar, demektir.

Bu Kur’ân’dan başkasını veya değiştirilmesini istemelerindeki sebep hakkında da iki görüş vardır:

Birincisi: Onlar azap âyetini rahmet ve rahmet âyetini de azapla değiştirmek istediler. Bunu da İbn Abbâs, demiştir.

İkincisi: Onlar ondaki ölümden sonra dirilme ve mahşere sevk edilmeden hoşlanmadılar; çünkü buna inanmazlardı. İlâhlarının kötülenmesinden de hoşlanmadılar, içinde böyle şey olmayanını istediler. Bunu da Zeccâc, demiştir. Değiştirmekle başkasını getirmek arasında şu fark vardır: Bir şey değiştirilirken yanında eskisi olmaz, ama başkasını getirirken yanında başkası olabilir.

"Ma yekunu li":

İbn Kesir, Nâfi ve Ebû Amr ye’yi harekeli (liye) okumuşlar; kalanlar ise sakin okumuşlardır.

"Min tilkai nefsi” Bunu da Nâfi ile Ebû Amr harekeli (nefsiye), diğerleri ise sakin okumuşlardır. Mana da kendiliğimden demektir. Daha açıkçası şöyledir: Benim getirdiğim şey, Allah katındandır, benim tarafımdan değildir ki, onu değiştireyim.

"Inni ehafü": İbn Kesir, Nâfi ve Ebû Amr bu yeyi fethe ile harekelemişlerdir.

"Eğer Rabbime isyan edersem": Onu değiştirmede veya başkasını getirmede.

"Büyük bir günün azabı": Yani kıyamette demektir.

Nasih ve mensuh Âlimleri bu âyet üzerinde de benzeri olan En’am: 15’te açıkladığımız gibi konuşmuşlardır. Her iki Âyetten maksat, muhalifleri tehdit etmektir. Bunun Resûlüllah’a nispet edilmesi, işin zorluğunu göstermek içindir.