54

Eğer zulmeden her nefis yeryüzündeki şeylere sahip olsaydı, (azaptan kurtulmak için) onu mutlaka feda ederdi. Azabı gördükleri zaman pişmanlığı gizlediler. Aralarında adaletle hükmolunur ve onlara zulmedilmez.

"Eğer zulmeden her nefis":

İbn Abbâs: Şirk koşan her nefis, demiştir.

"Yeryüzündeki her şeyi feda ederdi": Azap indiği zaman.

"Pişmanlığı gizlediler": Yani reisler, kendilerine tabi olanlardan gizlediler, demektir.

"Aralarında hükmolundu": Yani iki tarafın.

İçlerinde Ebû Ubeyde ile Mufaddal’ın bulunduğu bir gurp ulema da:

"Eserrunnedamete": Pişmanlığı açıkladılar, demişlerdir. Çünkü o gün yapmacıklık ve yalandan sabır gösterme yoktur. İsrar kelimesi zıt anlama gelen kelimelerdendir: Esrertüşşey’e: Gizlemek manasına da açıklamak manasına da kullanılır. Şair Ferezdak şöyle demiştir:

Haccac’ın kılıcını sıyırdığını görünce,

Haruri (anarşist) içinde sakladığı şeyi açıkladı.

Burada

"eserre” açıkladı manasına kullanılmıştır. Bu görüşe göre şöyle demek olur: Ateş onları yaktığı zaman pişmanlıklarını açıkladılar, çünkü ateş onların yapmacık hareket etmelerine ve gizlemelerine fırsat vermez. Birinci görüşe göre de mana şöyle olur: Ateş onları yakmadan önce pişmanlıklarını gizlediler.