39

Bahçene girdiğin zaman:

"Maşallah (Allah’ın dediği olur), kuvvet ancak Allah iledir. Eğer beni mal ve evlatça senden daha az görüyorsan",

"Velevla iz dehalte cenneteke": Hella manasınadır, Kelâmın manası da, azarlamadır.

Ferrâ’ şöyle demiştir:

"Maşallah” mahallen merfudur, istersen onu hüve gizleyerek merfu eder ve: Hüve maşallah, dersin, istersen fiil izmar ederek: Maşallaha kân, dersin. Cezanın cevabını atmak câiz olmuştur, nitekim:

"Feinisteta’te en tebteğiye nefekan fil ardı” (En’am: 35) kavlinde de atılmıştır. Cevabın olmaması, belli olduğu içindir.

Zeccâc şöyle demiştir:

"Lakuvvete illâ billah” kavlinde tercihe şayan olan menfi durumda tenvinsiz olarak mensûb olmasıdır, tıpkı

"laraybe fih” (Kehf: 21) kavlinde olduğu gibi.

"Lakuvvete illâ billah” ise mübteda olarak merfu olması ve

"billah"ın da haber olması câizdir.

Mana da şöyledir: Hiç kimse ne bedeninde ne elindeki mülkte Allah istemedikçe hiçbir şeye sahip olamaz, onun için ancak Allah’ın dilediği olur.

"in tereni": İbn Kesir vasılda da vakıfta da ye ile: "în terenî ene” ve

"yü’tinî hayren” okumuştur. Nâfi ile Ebû Amr da vasılda ye ile okumuşlardır. İbn Âmir, Âsım ve Hamze de vasılda da vakıfta da yenin hazfi ile okumuşlardır.

"Ene ekalle": İbn Ebi Able “Lâm” ın refi ile

"ene ekallu” okumuştur.

Ferrâ’ da şöyle demiştir:

"Ene” burada nasb ile

"ekalle” okursan asildir, ref ile

"ekallu” okursan isimdir. İki okunuş da câizdir.