81

Rableri onun yerine kendilerine temizlikçe ondan daha hayırlı ve merhametçe ondan daha yakın birini vermesini istedik.

"Feeredna en yübdilehüma rabbuhuma": İbn Kesir, Ebû Bekir de Âsım’dan rivayeten, şeddesiz olarak:

"En yübdilehüma” okumuşlar; Nâfi ile Ebû Amr da şedde ile (en yübeddilehüma) okumuşlardır.

"Hayran minha zekaten":

Bunda da üç görüş vardır:

Birincisi: Dince, daha hayırlı, demektir. Bunu da İbn Abbâs, demiştir.

İkincisi: Amelce, demektir, bunu da Mukâtil, demiştir.

Üçüncüsü: iyi halce, demektir, bunu da Ferrâ’, demiştir.

"Ve akrabe ruhma” İbn Kesir, Nâfi, Âsım, Hamze ve Kisâi, hanın sükunu ile "ruhma” okumuşlardır.

İbn Âmir de, harekeli olarak "ruhuma” okumuştur.

Ebû Amr’dan da iki kıraatin da aynısı rivayet edilmiştir. İbn Abbâs, İbn Cübeyr ve Ebû Recâ’, ranın fethi ve hanın kesri ile "rahima” okumuşlardır.

Kelâmın manasında da iki görüş vardır:

Birincisi: Akrabaya daha yakın ve ana babaya daha itâatkâr, demektir, bunu da İbn Abbâs ile Katâde, demişlerdir.

Zeccâc da: Şefkat bakımından daha yakın ve akrabalığa daha çok değer veren, demiştir. Lügatte ruhm ve ruhum: Şefkat ve merhamettir.

Şair şöyle demiştir:

Kız çocuğuna nasıl zulmedilir ki,

Yumuşaklık ve merhamet ondandır.

İkincisi: Onun vesilesiyle ana babaya merhamet olunmasına daha yakın, demektir.

Ne ile değiştirileceği hususunda da iki görüş vardır:

Birincisi: Kız çocuğu ile, bunu da çoğunluk, demiştir.

Atâ’ da İbn Abbâs’tan: Onun yerine onlara bir kız çocuğu verildi ki, yetmiş peygamber doğurdu, dediğini rivayet etmiştir.

İkincisi: Müslüman bir oğlan çocuğu ile, bunu da İbn Cüreyc, demiştir.