21

Ey o iman edenler, şeytanın adımlarını izlemeyin. Kim şeytanın adımlarını izlerse, şüphesiz o, çirkin ve kötü şeyleri emreder. Eğer üzerinizde Allah'ın lütfü ve merhameti olmasaydı, içinizden hiçbir kimseyi ebediyen temizlemezdi. Ancak Allah dilediği kimseyi temizler. Allah hakkıyle işiten, kemaliyle bilendir.

"Şeytanın adımlarını izlemeyin": Yani onun Âişe'ye atılan iftirayı süslemesini, demektir.

"Hutuvat"ın şerhi ve fahşa ile münkerin açıklaması da Bakara: 168, 169’da geçmiştir.

"Ma zeka minküm": Hasen, Mücâhid ve Katâde, kâfin şeddesiyle

"ma zekka” okumuşlardır.

Bununla muhatap olanlar hakkında da iki görüş vardır:

Birincisi: O, bütün insanlar için geneldir.

İkincisi: O, iftirayı konuşanlara özeldir.

Sonra bunun manasında da dört görüş vardır:

Birincisi: Hidayete eremezdi, demektir, bunu da İbn Ebi Talha, İbn Abbâs’tan rivayet etmiştir.

İkincisi: Müslüman olamazdı, bunu da İbn Zeyd, demiştir.

Üçüncüsü: Halini ıslah edemezdi, bunu da Mukâtil, demiştir.

Dördüncüsü: Temizlenemezdi, bunu

İbn Kuteybe demiştir.

"Ancak Allah dilediğini temizler": Yani dilediğini Tevbe ve mağfiret ile günahtan temizler, demektir.

Mana da: Sizin Tevbe etmenizi diledim demektir.

"Allah hakkıyle işiten, kemaliyle bilendir": İçlerinizdeki Tevbe ve pişmanlığı bildi, demektir.