42

Göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır. Dönüş yalnız Allah’adır.

"Görmedin mi, Allah’ı göklerde ve yerde olan kimseler tesbih eder":

Bunun tefsiri de Bakara: 30’da geçmiştir.

"Ve kuşlar": Yani O’nu kuşlar da tesbih eder, demektir.

"Sâffatin": Havada kanatlarını açarak, demektir. Neden özellikle kuşlar zikredildi? Çünkü onlar gökle yer arasında uçarken göklerdeki ve yerdekilerin dışında kalırlar.

"Her biri": Yani zikredilenlerden her biri

"kendi duasını ve tesbihini bilmiştir":

Müfessirler şöyle demişlerdir: Namaz insanoğlu içindir, tesbih de diğer mahluklar içindir.

"Bilmiştir":

Burada işaret edilenler hakkında da iki görüş vardır:

Birincisi: O, Allahü teâlâ'dır,

Mana da şöyledir: Allah namaz kılanın namazını ve tesbihini bilmiştir. Bunu da Zeccâc, demiştir.

İkincisi: O, namaz kılan ve tesbih edendir.

Sonra bunda da iki görüş vardır:

Birincisi: Namaz kılan kendi namazını ve tesbihini bilmiştir, yani bunlardan mükellef olduğu şeyi bilmiştir, demektir.

İkincisi: Namaz kılan, Allah’ın namazını ve tesbihini bilmiştir, yani bunun bir tek Allah için olduğunu bilmiştir, demektir.

Katâde, Âsım el- Cahderi ve İbn Yamur aynın ref’i ve “Lâm” ın kesri ile "küllün kad ulime” ve ikisinde de ref ile "salatuhu ve tesbihuhu” okumuşlardır.