58

Ey o iman edenler, sağ ellerinizin sahip oldukları ile sizden ergenliğe varmayanlar üç defa izin istesinler. Sabah namazından önce, öğle sıcağından elbiselerinizi çıkardığınız zaman ve yatsı namazından sonra. (Bunlar) üç mahrem (vakit) lerdir. Bunlardan sonra size de onlara da günah yoktur. Onlar sizi dolaşırlar, bazınız bazılarını. İşte Allah size âyetlerini böyle açıklıyor. Allah hakkıyle bilen, hikmet sahibidir.

"Sağ ellerinizin sahip olduklan sizden izin istesin":

İniş sebebinde iki görüş vardır:

Birincisi: Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem ensardan Müdlic b. Amr denen bir köleyi öğle vakti davet etmek üzere Ömer b. Hattab’a gönderdi. O da içeri girdi, Ömer’i hoşlanmayacağı bir şekilde gördü. Ömer: Ya Resûlallah, içeri girmek için izin isteme hususunda keşke Allah bize emirler ve yasaklar koysaydı, dedi. Bunun üzerine bu âyet indi.

İkincisi: Esma bint Mersed’in bir kölesi vardı, hoşlanmayacağı bir vakitte yanına girdi; o da Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’e geldi: Hizmetçilerimiz ve kölelerimiz bizim hoşlanmayacağımız vakitlerde yanımıza giriyorlar, dedi. Bunun üzerine bu âyet indi.

Sağ ellerinizin sahip oldukları sizden izin istesin, âyetinin manasında da iki görüş vardır:

Birincisi: Onlardan dişiler değil de erkekler kastedilmiştir. Bunu da İbn Ömer, demiştir.

İkincisi: Hem erkekler hem de kadınlar kastedilmiştir, bunu da Ebû Husayn, Ebû Abdurrahman'dan rivayet etmiştir. Kelâmın manası da: Köleleriniz yanınıza girmek için sizden izin istesin, demektir. Kadı Ebû Ya’lâ: Zahire göre bundan murat edilenler küçük köleler ve küçük cariyelerdir. Çünkü hanımefendisine bakmanın haramlığmda köle, yetişkin hür gibidir. Artık mükellef olmayan çocuklar kategorisine nasıl katılır?

"Vellezine lem yebluğul hulume": Abdülvarıs, “Lâm” ın sükunu ile "hulme” okumuştur.

"Sizden": Yani hür erkek ve kadınlardan, demektir.

"Üç defa": Yani üç vakitte, demektir.
 

"Sabah namazından önce": Zira insan çıplak yatabilir veya kimsenin görmesini istemediği bir halde olabilir.

"Öğle sıcağından elbiselerinizi çıkardığınız zaman": Yani kaylule yaparken, demektir.

"Ve yatsı namazından sonra": Erkeğin eşine yaklaştığı an, demektir.

"Selasü avratin": İbn Kesir, Nâfi, Ebû Amr, İbn Âmir ve Hafs da Âsım’dan rivayet ederek, "selas"ın “se” sini ref' ile "selasü avratin” okumuşlardır.

Mana da: Bu üç vakit avret vakitlerdir, demektir. Çünkü insan bu vakitlerde elbisesini çıkarır, bazen de avreti görünebilir.

Hamze, Kisâi ve Ebû Bekir de Âsım’dan rivayet ederek se’nin nasbi ile "selase avratin” okumuşlardır.

Ebû Ali şöyle demiştir: Onu

"selase merratin” kavlinden bedel kılmışlardır, vakitler avret değildir. Ancak mana: Enneha evkatü selaseti avratin demektir ki, muzaf hazfedilmiş ve hazfedilenin irabını almıştır. Ebû Abdurrahman es - Sülemi, Said b. Mansur ve A’meş, vavın fethi ile

"avaratin” okumuşlardır.

"Size yoktur": Yani hür mü’minlere,

"ne de onlara": Yani hizmetçi ve kölelere, demektir,

"günah": Yani sıkıntı yoktur, demektir.

"Bunlardan sonra": Yani bu vakitler geçtikten sonra izin almamada, demektir. Her iki gruptan da zorluk kaldırılmıştır.

"Çokça dolaşırlar": Yani bazınız dolaşır, onlar da kölelerdir, bazılarınızı, onlar da hürlerdir.