29

"Gerçekten siz mi erkeklere geliyor, yol kesiyor ve meclisinizde o kötüye geliyorsunuz?” Kavminin cevabı ancak:

"Eğer doğru söyleyenlerden isen bize Allah'ın azabını getir” demeleri oldu.

"yol kesiyorsunuz” kavline kadar A’raf: 80’de geçmiştir.

Bunda da üç görüş vardır:

Birincisi: Onlar o kötü işlerinden dolayı yanlarından geçenlerin yolunu keserlerdi, bunu da Ebû Salih, İbn Abbâs’tan demiştir.

İkincisi: Onlar meclislerine oturduklan zaman yoldan geçenlere taş atar ve yolcunun yolunu keserlerdi. Bunu da Mukâtil, demiştir.

Üçüncüsü: Bu, kadınları bırakıp erkeklere yanaşmalarından dolayı nesli (zürriyeti) kesmektir. Bunu da Maverdi nakletmiştir.

"Meclislerinizde o kötü harekete geliyorsunuz":

İbn Kuteybe şöyle demiştir: Nâdiy: Meclistir, münker de söz ve davranış olarak çirkinlikleri içine alan şeydir.

Müfessirlerin bu münkerden murat edilen şey üzerinde de dört görüşleri vardır:

Birincisi: Onlar yoldan geçenlere fiske taşı atar ve onlarla alay ederlerdi; işte münker dediği budur. Bunu Ümmü Hani bint Ebû Talib, Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’den rivayet etmiştir. İkrime ile

Süddi de: Yanlarından geçen herkese fiske taşı atarlardı, demişlerdir.

İkincisi: Gömleği ele dolamak, düğmeleri açık bırakmak, eteği sürümek, fiske taşı atmak, güvercin uçurtmak, ıslık çalmak vb. dir. Bunu da Meymun b. Mihran, İbn Abbâs’tan rivayet etmiştir.

Üçüncüsü: O, yellenmedir, bunu da Urve, Hazret-i Âişe’den rivayet etmiştir. Kasım b. Muhammed de böyle tefsir etmiştir.

Dördüncüsü: Meclislerde erkeklere yanaşmaktır, bunu da Mücâhid, Katâde ve İbn Zeyd, demişlerdir.

Bu âyet; toplanan kimselerin ancak aziz ve celil olan Allah’a yaklaştıracak şey üzerinde birlik olmalarını; alay ve oyun üzerine toplanmamalarını bildirmektedir.