16

(Gece namazı için) yanları yataklardan uzaklaşır. Rablerine korkarak ve umarak dua ederler ve kendilerine rızık verdiğimiz şeylerden (Allah yolunda) harcarlar.

"Yanları uzaklaşır":

Kimler ve hangi namaz için yanları yataklardan uzaklaşanlar hakkında indiğinde dört görüş vardır:

Birincisi: Âyet, gece teheccüde kalkanlar hakkında inmiştir. Muaz b. Cebel’den, Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’in,

"yanları yataktan uzaklaşır” kavlinde "kulun gece namazıdır, dediği rivayet edilmiştir. 2 Diğer bir lafızda da Muaz’a: "Sana hayır kapılarını haber vereyim mi?” demiş; o da:

"Evet, ya Resûlallah, deyince şöyle demiştir: Onıç kalkandır, sadaka günahlara kefarettir, bir de bir adamın Allah rızası için gece kalkıp namaz kılmasıdır, demiş, sonra da

"yanları yataklardan uzaklaşır” âyetini okumuştur. 3 Hasen, Mücâhid, Atâ’, Ebui-Aliye, Katâde ve İbn Zeyd de böyle gece namazı olduğunu söylemişlerdir. El -Avfi de

İbn Abbâs’tan şöyle dediğini zikretmişlerdir: Allah’ı zikretmek için yanları yataklardan uzaklaşır; her uyandıkça Allah’ı zikrederler; ister namazda ister ayakla, ister otururken veya yanları üzeri Allah'ı zikrederler. Aziz ve celil olan Allah'ın zikrinden geri kalmazlar.

2- İmam Ahmed, Müsned, 5/232.

3- Uzun bir hadisten parçadır; Hakim, Müstedrek, 2/413.

İkincisi: O, Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’in akşamla yatsı arasında namaz kılan ashabından bazı kimseler için inmiştir. Bunu da Enes b. Malik, demiştir.

Üçüncüsü: O, yatsı namazı hakkında indi, Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’in ashabı yatsıyı kılmadan uyumazlardı. Bunu da İbn Abbâs, demiştir.

Dördüncüsü: O, yatsı ve sabah namazlarını cemaatle kılma hakkında inmiştir, bunu da Ebuderda ile Dahhâk, demişlerdir.

"Tetecafa’- nın manası, kalkar, uzaklaşır, demektir. Madaci’ de mad’ca’ın çoğuludur ki, insanın uzanıp yatacağı yerdir.

"Rablerine korkarak dua ederler": Azabından korkarak,

"umarak "rahmet ve sevabını umarak, demektir. "Kendilerine rızık ettiğimiz şeylerden Allah yolunda harcarlar": Vacip ve nafile hangisi olursa, demektir.