11

Onlara sor: Yaratılışta onlar mı daha kuvvetli yoksa yarattıklarımız mı? Gerçekten biz onları yapışkan bir çamurdan yarattık.

"Onlara sor": Yani onaylatmak için onlara sor,

"yaratılışta onlar mı daha kuvvetlidir” yani yapısı daha sağlamdır

"yoksa yarattıklarımız mı?”

Bunda da iki görüş vardır:

Birincisi:

Mana şöyledir: Yoksa yaratılışlarını saydığımız melekler, şeytanlar, gökler ve yer mi? Bunu da İbn Cerir (Taberi) demiştir.

İkincisi: Kendilerinden önce yarattığımız geçmiş ümmetler mi?

Mana da şöyledir: Bunlar onlardan daha kuvvetli değillerdir, oysa onları inanmadıkları için helak etmişizdir. Bunları emniyette kılan nedir?

Sonra insanın yaratılışını zikredip:

"Biz onları yapışkan bir çamurdan yarattık” dedi. Ferrâ’ ile

İbn Kuteybe: Yapışkan, bırakmayan çamurdan (min tınin lazimin), demişlerdir. Be, mimden dönüşmüştür, çünkü mahreçleri yakındır.

İbn Abbâs da: O (lazib) kaliteli ve yapışkan çamurdur, demiştir. Başkası da: O, suyu çeken, ıslaklığı içinde kalan, mum gibi ele yapışan çamurdur, demiştir. Bu, onlarla kendilerinden öncekilerin yaratmada aşıtlarının bir olduğunu gösterir; binaenaleyh güçlüleri helak edebilen zayıfları daha kolay helak eder.