62

İkramca bu mu hayırlı yoksa zakkum ağacı mı?

"Bu mu daha hayırlıdır": Cennet halkı ile ilgili olarak anlatılanlara işarettir,

"nüzülen (ikramca)":

İbn Kuteybe: Rızıkça, demiştir: İkametül enzal (ikram ikameti) ve enzaltil ecnad (ordunun ikramı) da bundandır ki, rızıkları demektir.

Zeccâc: Nüzül burada artma ve fazlalıktır, demiştir. Haza taamım lehu nüzlün ve nüzülün denir ki: Bu gıda maddesi artığındır, demektir.

Mana şöyledir: Gıda olarak alınan ve yanında ikamet edilen bu ikramlar mı daha hayırlıdır yoksa cehennem halkınınki mi? O da:

"Yoksa zakkum ağacı mıdır?” dediğidir.

Âlimler, bu ağaç dünyada mıdır yoksa değil midir diye ihtilaf etmişlerdir: Kutrub şöyle demiştir: O, Tihame toprağında biten en kötü bir ağaçtır. Başkası da şöyle demiştir: Zakkum: meyvesinin tadı çok kötü olan bir ağaçtır. Onun dünyada bilinmeyen, ancak cehennemde olan ve cehennem halkının onu yemeye zorlandıkları bir ağaç olduğu da söylenmiştir.