69

Yer Rabblnin nûru ile parladı, kitap (amel defteri) konuldu; peygamberler ve şahitler getirildi. Aralarında hak ile hükmedildi. Onlar zulmedilmezler.

"Yer Rabbinin nûru ile parladı": Yani aydınlandı, demektir. Yerden maksat da Arasat meydanıdır.

"Kitap konuldu":

Bunda da iki görüş vardır:

Birincisi: Amel defterleridir, bunu da Katâde ile Mukâtil, demişlerdir.

İkincisi: Hesaptır, bunu da Süddi, demiştir.

Şahitler hakkında da iki görüş vardır:

Birincisi: Onlar halkın amellerine şahitlik edenlerdir, bunu da cumhûr demiştir

Sonra onların hakkında da dört görüş vardır:

Birincisi: Onlar gönderilen peygamberlerdir.

İkincisi: Muhammed ümmetidir ki, onlar peygamberlere rasaleti tebliğ ettiklerine ve ümmetlerin de onları yalanladığına şahitlik ederler. Bu ikisi İbn Abbâs radıyallahu anh'ten rivayet edilmiştir.

Üçüncüsü: Hafaza melekleridir, bunu da Atâ’, demiştir.

Dördüncüsü: Peygamberler, melekler, ümmet-i Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem ve organlardır. Bunu da İbn Zeyd, demiştir.

İkincisi: Onlar Allah yolunda öldürülenlerdir, bunu da Katâde, demiştir. Birincisi daha doğrudur.