22

Yemin olsun, gerçekten sen bundan gaflet içinde idin. Senden perdeni açtık; bugün gözün çok keskindir.

"Yemin olsun, gerçekten sen idin": Yani ona şöyle denilir:

"Yemin olsun, gerçekten sen bundan gaflette idin” bugünden.

Bu âyetin muhatapları hakkında da üç görüş vardır:

Birincisi: O, kâfirdir, bunu da İbn Abbâs, Salih b. Keysan ve diğerleri demişlerdir.

İkincisi: O, iyi ve kötü için geneldir, bunu da Hüseyn b. Abdullah b. Ubeydullah b. Abbas, demiş; İbn Cerir de bunu tercih etmiştir.

Üçüncüsü: O Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’dir. Bu da İbn Zeyd'in görüşüdür. Birinci görüşe göre mana şöyle olur: Sen dünyada bunu inkâr etmekle bu günden gafildin. İkinciye göre de şöyledir: Sen kıyamet korkularından gafildin.

"Senden perdeni açtık” dünyada kalbini, kulağını ve gözünü bürüyen perdeni. Mananın şöyle olduğu da söylenmiştir: Sana kapalı olanı gösterdik. Üçüncüye göre de şöyledir: Sen vahiyden önce, sana vahyedilenden gaflette idin.

"Senden perdeni açtık” vahy ile.

"Bugün gözün çok keskindir":

Gözden murat edilen şeyde de iki görüş vardır:

Birincisi: Bilinen gözdür, bunu da Dahhâk, demiştir.

İkincisi: İlimdir, bunu da Zeccâc, demiştir.

"Bugün” üzerinde de iki görüş vardır:

Birincisi: O kıyamet günüdür, bunu da çoğunluk, demiştir.

İkincisi: O dünyadadır, bu da İbn Zeyd'in görüşüne binaendir.

"Hadîd” lâfzı için

İbn Kuteybe şöyle demiştir: O, hâd manasınadır ki, kartal gözlü demektir.

Sonra bunda da iki görüş vardır:

Birincisi: Gözün keskindir; mizana konulan iyilik ve kötülüklerini çok iyi görür. Bunu da Mücâhid, demiştir.

İkincisi: O, ahireti gördüğü için gözünü kırpmamaktadır, bunu da Mukâtil, demiştir.

Üçüncüsü: İleri görüştür, bunu da Zeccâc, demiştir.