75

Hayır, yıldızların düştükleri yere yemin ederim,

"Fela uksimu": "Lâ"de iki görüş vardır:

Birincisi: O (zaittir) tekit için gelmiştir, mana da, yemin ederim, demektir.

"Li-ellâ ya’leme ehlül kitabi” (Haşr: 29) kavlinde böyledir.

Zeccâc: Said b. Cübeyr de bu görüştedir, demiştir.

İkincisi: O asildir,

sonra onun manasında da iki görüş vardır:

Birincisi: O yukarıda geçenlere râcîdir, manası da, men etmektir, Kelâmın takdiri şöyledir: Zikrettiğim nimet ve kanıtları yalanlamayın, inkâr etmeyin. Bunu da Maverdi, demiştir.

İkincisi: "Lâ” kâfirlerin Kur’ân için: O sihirdir, şiirdir, kehanettir demelerine rettir. Sonra da kasemle söze başlamış, şüphesiz o Kur’ân-ı Kerim’dir, demiştir. Bunu da Ali b. Ahmed en - Neysaburi, demiştir. Hasen de lâm ile hemze arasında elifsiz olarak, feleuksimu” okumuştur.

"Bi-mevâkı’ ": Hamze ile Kisâi, tekil olarak "bimevkı’i ” okumuşlardır.

Ebû Ali de: Düştükleri yerlerdir, demiştir. Kim tekil olarak okursa, ism-i cins olduğu içindir, cemi olarak okursa, yerlerinin farklı olmasındandır.

Yıldızlarda da iki görüş vardır:

Birincisi: Gökteki yıldızlardır, bunu da çoğunluk demiştir.

Buna göre yıldızların düştükleri yerde üç görüş vardır:

Birincisi: Kıyamet gününde düşüp dökülmeleridir, bunu da Hasen, demiştir.

İkincisi: Yerleridir, bunu da Atâ’ ile Katâde, demişlerdir.

Üçüncüsü: Batıda kayboldukları yerdir, bunu da Ebû Ubeyde, demiştir.

İkincisi: O, Kur’ân’ın parça parça inmesidir, bunu da İbn Cübeyr, İbn Abbâs’tan rivayet etmiştir. Buna göre ona nucum denilmesi farklı zamanlarda inmesindendir, düşmesi de inmesidir.