6

Görmedin mi, Rabbin Ad’e ne yaptı?

"elem tere keyfe leale rabbuke biad” kavli girmiştir. Böylece Mekke halkını onlardan daha kuvvetli olanları helak etmekle korkutmuştur. İbn Mes’ûd ile İbn Yamur dalın kesri, tenvinsiz muzaf olarak,

"biadi ireme” okumuşlardır.

"İrem"de de dört görüş vardır:

Birincisi: O, bir memleket ismidir, bunu da Ferrâ’ demiştir. Tenvin almaması memleket ismi olduğu içindir.

Sonra onda da üç görüş vardır:

Birincisi: O Şam’dır, bunu Said b. Müseyyeb , İkrime ve Halid er- Rabei, demişlerdir.

İkincisi: İskenderiye'dir, bunu da Muhammed b. Ka’b, demiştir.

Üçüncüsü: Şeddad bir Ad’in kurduğu bir şehirdir. Bu da Ka'b'in görüşüdür. Az sonra anlatacağız inşallah.

İkinci görüş: Ümmetlerden bir ümmetin ismidir, manası da: Kadim, eski, demektir. Bunu da Mücâhid, demiştir.

Üçüncüsü: Ad kavminden bir kabiledir, bunu da Katâde ile Mukâtil, demişlerdir.

Zeccâc da şöyle demiştir: "lrem"in munsarif olmaması (cer almaması) kabile ismi olduğundandır, o yüzden fetha almıştır, o da cer mahallindedir.

Dördüncüsü: O Ad'in dedesinin adıdır, çünkü o Ad b. Avs b. İrem b. Sam b. Nûh’tur, bunu da İbn İshak, demiştir.

Ferrâ’ şöyle demiştir: Eğer bu görüşe göre bir adamın adı olursa, munsarif olmaması yabancı isim olduğundandır.

Ebû Ubeyde şöyle demiştir: İki Ad vardır:

Birincisi: İrem’dir ki, Allahü teâlâ onun hakkında

"ve O, ilk Ad'i helak etti” (Necm: 50) demiştir. Ad kavmi ilk Ad midir, değil midir? Bunda da iki görüş vardır ki, biz de onları Necm: 50'de zikretmiş bulunuyoruz.