4

Gerçekten çalışmanız elbette farklıdır.

"Gerçekten çalışmanız elbette farklıdır": Bu kasemin cevabıdır.

İbn Abbâs şöyle demiştir: Gerçekten amelleriniz değişiktir; cennet için amel ve cehennem için amel vardır.

Zeccâc da şöyle demiştir: Mü'minle kâfirin ameli farklıdır; aralarında çok uzaklık vardır.

Bu sûrenin

İniş sebebinde de iki görüş vardır:

Birincisi: Ebû Bekir es - Sıddik radıyallahu anh, Bilal’i Halefin oğulları Ümeyye ile Übey’den bir hırka ile on okka gümüşe satın alıp azat etti. Allahü teâlâ da bunun üzerine:

"Yemin olsun, geceye... gerçekten çalışmanız elbette farklıdır” âyetlerini indirdi. Yani Ebû Bekir, Ümeyye ve Übey’in amelleri farklıdır. Bunu da Abdullah b. Mes’ud, demiştir.

İkincisi: Bir adamın bir hurma ağacı vardı, dalı fakir ve aile sahibi birinin evine sarkardı. Mal sahibi meyveyi almak için ağaca çıktığı zaman bazen yere meyve düşerdi. Onu da fakirin çocukları alırdı. Adam da hurmasından iner meyveleri ellerinden alırdı. Onu birinin ağzında bulursa, parmağını sokar onu çıkarırdı. Adam bunu Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’e şikayet etti. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hurma sahibi ile karşılaşınca: Filanın evine sarkan hurma ağacını bana ver, cennette bir hurma ağacın olur, dedi. Adam da: Benim bir hurma bahçem vardır, onda en hoşuma giden o ağaçtır, dedi. Sonra adam gitti, bu konuşmayı duyanlardan biri:

"Ya Resûlallah, eğer o ağacı satın alırsam benim de cennette bir ağacım olur mu?” dedi. O da: Evet, dedi. Adam gitti, hurma sahibi ile karşılaştı. Onunla pazarlık etti. O da ona:

"Bilmez misin ki, Muhammed o ağaca karşılık bana cennette bir ağaç verdi, ben de en sevdiğim ağaç odur, dedim?” dedi. Adam:

"Onu satıyor musun?” dedi, o da: Hayır, meğerki aklımdan geçenin çok üstünde bir şey veresin, dedi. O da:

"Aklından ne geçiyor?” dedi. O da: Kırk hurma ağacı, dedi. Adam da: Ben de kırk hurma ağacı verdim, dedi ve birkaç kişiyi şahit tuttu. Sonra da Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem'e gitti: Hurma benim mülkiyetime geçti, artık senindir, dedi. Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem de ev sahibine gitti: O ağaç senin ve ailenindir, dedi. Allahü teâlâ bunun üzerine

"velleyli iza yağşa... inne sa’yeküm leşetta” kavlini indirdi. Bunu İkrime, İbn Abbâs’tan rivayet etmiştir.

Atâ’ da şöyle demiştir: Onu adamdan satın alan, Ebuddehdah’tır, onu bir bahçe karşılığında aldı; Allahü teâlâ da bunun üzerine:

"Yemin olsun, geceye, gerçekten çalışmanız elbette farklıdır” âyetlerini indirdi. Çalışmanız dediği kimseler; Ebuddehdah ile o ağacın sahibidir.