4

Karısı da odun hamalı olarak,

"karısı da": Yani o da girecek, demektir. O Ümmü Cemil bini Harb’tir ki, Ebû Süfyan’ın kız kardeşidir. Bunda Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in gerçek paygamber olduğuna delil vardır; çünkü bu mana ile onun ve karısının küfür üzere öleceklerini haber vermiştir, öyle de olmuştur. Zira eğer ikisi: Biz Müslüman olduk, deselerdi, kâfirler bunda Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’i reddetmek için bir dayanak bulurlardı. Ancak şu var ki, Allah onların ne zahiren ne de batınen Müslüman olmayacaklarını bildi ve bunu da haber verdi.

"Odun hamalı olarak":

Bunda da dört görüş vardır:

Birincisi: O kovuculuk yapardı, bunu da İbn Abbâs, Mücâhid, Süddi ve Ferrâ’, demişlerdir.

İbn Kuteybe şöyle demiştir: Kovuculuğu oduna, düşmanlık ve kini de ateşe benzettiler. Çünkü bu ikisi (düşmanlık ve kin) kovuculukla meydana gelir, tıpkı ateşin odunla meydana geldiği gibi.

İkincisi: O diken toplar, onu gece Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’in yoluna atardı. Bunu da Atıyye, İbn Abbâs’tan rivayet etmiş; Dahhâk ile İbn Zeyd de böyle demişlerdir.

Üçüncüsü: Odundan maksat: Günahlardır, bunu da Said b. Cübeyr, demiştir.

Dördüncüsü: O, Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’i fakirlikle kınardı; o da odun toplamaya mecbur kaldı ve bundan dolayı kınandı. Bunu da Katâde, demiştir ki, güçlü bir görüş değildir; çünkü Allahü teâlâ onu maldar olarak niteledi. Âsım tek başına nasb ile "hammaletel hatab” okumuştur.

Zeccâc şöyle demiştir: Kim "Hammalete"yi mensûb okursa, kınamak istemiştir, mana da: A’ni hammaletel hatab (şu odun hamalı kadın var ya!).