4

"Eğer Allah onların üstüne bu sürgünü hükmetmeseydi dünyada kendilerini şiddetle azablandıracakti. Ahirette de onlar için cehennem azabı vardır. Bunun sebebi şudur. Çünkü onlar, gerçekten Allah'a ve peygamberine muhalefet ettiler. Kim Allah'a muhalefet ederse, şüphe yok ki Allah çetin azabhdır".

"Cela"nın Arapça'daki manası, vatandan çıkmak ve ayrılmaktır. Buna göre eğer,"Eğer ... yazmasaydı" edatı, başka bir husus olduğu için, bir diğer şeyin olmadığını ifade eder. Dolayısıyla sürgün mevcud olduğu için, dünyada azablandırmanın olmaması gerekirdi. Ama sürgün de, azab çeşitlerinden biridir. O aide, sürgünün mevcudiyeti ile, azabın olmaması gerekirdi, ama bu imkânsızdır" denilirse biz deriz ki: Bunun manası şudur: Eğer Allahü teâlâ onlara hükmü vermeseydi yazmasaydı, onları dünyada, kardeşleri (soydaşları) Benî Kureyzâ kabilesine yaptığı gibi, öldürülme azabına dûçâr kılardı.."

Ayetteki, "Ahirette de onlar için cehennem azabı vardır' ifadesi, "yeni bir cümle olup, kendinden öncesine atfedilmemiştir. Çünkü eğer kendinden önceki ifadeye atfedilmiş olsaydı, daha önce edatının, şart bulunduğu için, cezanın (neticenin) : mamasını gerektirdiğini açıklamamızdan ötürü, ahirette onlar için bir azabın olmaması gerekirdi.

Cenâb-ı Hakk'ın "Bunun sebebi şudur: Çünkü onlar, Allah'a ve peygamberine muhalefet ettiler" cümlesi, yahudilerin evlerinin harab işinin sebebinin, onların Allah ve Resulüne muhalefet etmeleri olmasını gerektirir.

Buna göre eğer, "Şayet muhalefet etmeleri, bu harab edişin sebebi olsaydı, "Bu muhalefet her ne zaman bulunursa, harab ediş de bulunur" denilmesi gerekirdi. Oysa ki durumun böyle olmadığı malumdur" denilirse, biz deriz ki: Bu, nasla (açıkça) belirtilmiş bir illetin (sebebin), bir şeye tahsis edilmesinin, onun doğruluğuna zarar vermeyeceğine delâlet eden şeylerden birisidir.

Cenâb-ı Allah daha sonra, "Kim Allah'a muhalefet ederse, şüphe yok ki Allah çetin azabhdır" buyurmuştur. Bundan maksad, (insanları muhalefetten) menetmektir.

Kestiğiniz Hurmalıklar