24

"O, öyle Allah'dır ki, yaratacağı herşeyi hikmetiyle takdir edendir. Onları var edendir. Varlıklara suret verendir. En güzel isimler O'nundur. Göklerde ve yerde olanlar, O'nu tesbih eder. O, azîz ve hakimdir".

Cenâb-ı Hak, "O, Allah haliktır"buyurmuştur. "Halk", kelimesi, "takdir etme" manasındadır. Buna göre ayet, "Allah, kendi fiillerini, belli biçimde takdir eder" manasındadır. O halde yaratıcılık, Allahü teâlâ'nın irâde sıfatıyla ilgilidir.

Daha sonra Allah buyurmuştur, bu kelime tıpkı; "sanî" ve "mucîd" manasındadır. Fakat "bârî", bedenlerin yaratılmasını ifade eder. Dolayısıyla mahlûkat için, "beriyye" (yaratık) denilir. Ama, renk ve tat gibi sıfatlar için bu kelime kullanılmaz.

Ayetteki "el-Musavvir", "Allah mahlûkatın suretlerini dilediği biçimde yapar" anlamındadır. Bu ayete, hâlık ismi, " den önce zikredilmiştir. Çünkü irâdenin tercihi, kudretin tesirinden önce gelir. Bârî ismi de musavvirden önce gelmiştir. Çünkü zatları var etmek, sıfatları varetmekten öncedir.

Daha sonra Cenâb-ı Hakk, "En güzel isimler O'nundur" buyurmuştur. Bu ifadeyi, A'raf 180. ayetinin tefsirinde izah etmiştik.

Ayetteki, "Göklerde ve yerde olanlar, O'nu tesbih eder. O, azîz ve hakîmdir" ifadesinin tefsiri de, Hadîd Sûresinin başında geçmişti. Yüce ve münezzeh olan Allahü teâlâ doğru olanı en iyi bilendir. Hamd âlemlerin Rabbi olan Allah'adır. O'nun salat ve selâmı, efendimiz olan Nebiyy-i Ümmî Hazret-i Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem)'e, âline ve bütün ashabına olsun.