50"Rabbi onu seçti ve kendisini salihlerden kıldı". Bu ayetle ilgili şöyle iki mesele vardır: Balık Olayı Nübüvvet Öncesi Mi? Ayet hakkında şu iki izah yapılabilir: 1) İbn Abbas şöyle demektedir: "Allah ona yeniden vahiyde bulundu ve onu kavmi hakkında şefaatçi kıldı." 2) Bir takım kimseler de şöyle demektedirler: Belki de o, bu hadiseden önce, kendisine vahyedilen bir peygamber değildi. Daha sonra Allah onu peygamber kıldı; ki, işte "Rabbi onu seçti" ifadesinden kastedilen de budur. Kerametleri ve peygamberlik öncesi o kişide bulunan harikulade halleri kabul etmeyen kimselerin, mutlaka birinci görüşü tercih etmeleri gerekir. Çünkü, Yunus (aleyhisselâm)'un, o balığın karnında kalması, orada ölmemesi peygamberlik öncesi tahakkuk eden bir hal olmayınca, o zaman bu, mutlaka bir mucize olur ki, bu da Yunus (aleyhisselâm)'un, peygamber iken, bu hallerin başına gelmesini gerektirir. Alimlerimiz, kulların fiillerini Cenâb-ı Hakk'ın yarattığı hususunda O'nun, "ve kendisini salihlerden kıldı" ifadesine dayanarak şöyle demişlerdir: "Bu ayet, bu salih oluşun, ancak Allah'ın kılması ve yaratması ile olduğuna delalet eder." Cübbal ise, mananın ya, "O bunu haber verdi.." şeklinde, yahut da, "O ona lütfetti de, o da salih oldu..." şeklinde olabileceğini, çünkü fiilinin lügat bakımından bu manalarda kullanılabildiğini söylemiştir. Buna şu şekilde cevap verebiliriz: Sizin ileri sürdüğünüz bu iki ihtimalli izaha göre, ifade mecazî olmuş olur. Halbuki kelâmda aslolan hakikattir. |
﴾ 50 ﴿