39"Neler görüyor, neler görmüyorsanız, (onların hepsine) andederim ki...". Bu ifadeyle ilgili iki mesele vardır: Kimi alimler (......) ifadesi ile, "yemin ederim ki" anlamının kastedildiğini, (......)nın ise zaid olduğunu; yahut da, önce geçmiş olan bir sözü red anlamında ("hayır, öyle değil!") dediğini söylerlerken, kimi alimler de, buradaki (......)'nın olumsuzluk için olduğunu, ifadenin, "yemin etmem" anlamına geldiğini söylemişlerdir ki, buna göre ayetin manası söyle olur: "Cenâb-ı Hak adeta, "Ben bu Kur'ân'ın, kerîm bir Resulün sözü olduğuna yemin etmemi" demiş olur ki, bu da, "Çok net, açık ve kesin olduğu için, yemin etmeye gerek yok..." demektir. Biz bu meseleyi, (Kıyame, 1) sûresinin başında tafsilatlı bir biçimde ele alacağız. Cenâb-ı Hakk'ın, "Neler görüyor, neler görmüyorsanız..." ifadesi, şümul bakımından, ne varsa her şeyi içine alan bir ifadedir. Çünkü, her şey bu iki kısımdan, yani ya görülür, ya da görülmez olmaktan halî değildir. Dolayısıyla da, yaratanı-yaratılanları; dünyayı-âhireti; maddeyi-ruhu; insanı-cinni ve açık olanı-gizli nimetleri... hepsini içine alır. |
﴾ 39 ﴿