16

(Ey kafirler, sizin dediğiniz gibi değil!. Andederim (geceleri) o geri dönen, akıp akıp yuvalarına giden (yıldız)lara..."

buyurmuştur, (......) ifâdesi hakkındaki açıklama, (Kıyamet, 1) ayetinde geçmişti. Buradaki ifâdesine gelince, bu hususta iki görüş bulunmaktadır:

Birinci Görüş: Meşhur ve açık olan bu görüşe göre, "bunlar yıldızlardır. (el-hunnes) kelimesi, (......) kelimesinin çoğulu olup, "el-hunûs" da, yumulmak, gizlenmek anlamına gelir. Nitekim sen, "Toplum arasında gizlendi, gizli kaldı" anlamında, dersin. Hadis-i şerifte de şöyle gelmiştir: "Şeytan, kula vesvese verir.. Kul Allah'ı andığızamanda ise, kaçıp gizlenir" Benzeri Hadis, Müsned, 2/331. yani, "yumulup kaçar, saklanır.' İşte bu sebeple de şeytan, el-hannâs, "Sinmiş, saklanmış, böylece fırsat kollayan..." diye isimlendirilmiştir.

Künnes

Künnes kelimesi ise, (......) ve (......) kelimelerinin çoğulu olup, Arapça'da, yuvasına girdiği zaman bir şey (hayvan) hakkında, denilir. Mesela bu anlamda, "Ceylan yuvasına girdi denilir. Yine, ceylanın yuvasına girmesine benzetilerek, "Kadın hevdecine girdi.." anlamında denilir. Alimler, yıldızların gizlenip yuvalarına girmeleri hususunda şu üç görüş üzere ihtilaf etmişlerdir:

1) En kuvvetli görüş olan bu görüşe göre, bu, gezegen olan beş yıldızın geri dönmelerine ve istikametlerine bir işarettir. Onların (yörüngelerinde) geri dönmeleri, onların hunnes isimleriyle alakalıdır. Kunnes oluşları ise, onların güneşin ışığı altına gizlenmiş olmaları, görünmemeleri ile alakalıdır. Hiç şüphe yok ki bu, hayranlık verici bir durum olup, bunda hayranlık veren pek büyük sırlar bulunmaktadır.

2) Hazret-i Ali'den, Atâ'dan, Mukâtil'den ve Katâde'den rivayet olunduğuna göre, bunlar, bütün yıldızlardır. Onların gizlenmesi hunnes, onların gündüzün, gözlerden nihan olması, gizlenmesi, görünmemesinden ibarettir. Yuvalarına girmesi kunnes ise, geceleyin görülmesinden ibarettir. Yani onlar, tıpkı yuvasındaki vahşi hayvanlar gibi, geceleyin yerlerinde görülürler.

3)Yedi gezegen yıldızın doğuş ve batış yerleri, Cenâb-ı Hakk'ın, "Doğuların ve batıların Rabbine andolsun..."(Mearic,40) buyurduğu veçhile farklı farklıdır. Şüphesiz ki onların, bir doğuş yeri, bir de batış yerleri vardır ki, bunlar, bize en yakın doğuş ve batış yerleridir. Sonra yıldızlar, bütün sene boyunca, o doğuş yerinden başka bir doğuş yerine doğru uzaklaşmaya başlarlar... Sonra, yeniden oraya dönerler. İşte onun gizlenmesi (el-hunnes), o ilk doğuşun yerinden uzaklaşmasından ibarettir. Yuvalarına dönmesi (kunnes) ise, yeniden oraya dönmelerinden ibarettir. İşte bu, muhtemel bir izahtır. Birinci görüşe göre, yemin, beş gezegen yıldıza edilmiş olur. İkincisine göre, bütün yıldızlara edilmiş olur. Zikrettiğim bu son görüşe göre de, yedi gezegen yıldıza yemin edilmiş olur. Allah, neyi murad ettiğini daha iyi bilir.

İkinci Görüş: İbn Mes'ûd ve en-Nehâînin olan bu görüşe göre, el-Hunnes el-Cevârî el-Kunnes, vahşi sığırlardır.

Said ibn Cübeyr ise, bunların, aslanlar olduğunu söylemiştir. Buna göre el-hunnes, bunda gizli ve saklı kalan şey olup, bu da, burunlarda bulunan derinlik, derin oluş yüzün gerisinde bulunma halidir. Çünkü sığır ve ceylanların burunları böyledir. Kunnes ise, (......) kelimesinin çoğulu olup, yuvasına giren demektir. Muteber görüş birincisidir.

Şu iki şey de buna delalet eder:

1) Cenâb-ı Hak bundan sonra,