30

"Haydi gir kullarımın içine, gir cennetime".

Bu ayetle ilgili olarak iki mesele var:

Nüzul Sebebi: Hubeyb (radıyallahü anh)'in Şehadeti

Bu ayetin, Hazret-i Hamza b. Abdulmuttalib (radıyallahü anh) hakkında nazil olduğu ileri sürüldüğü gibi, Mekkeli müşriklerin çarmıha gerdiği Hubeyb b. Adiyy (radıyallahü anh) hakkında nazil olduğu da ileri sürülmüştür. Mekkeliler, Hubeyb'i çarmıha gererken Medine'ye doğru çevirmişlerdi. Bunun üzerine Hubeyb, "Allahım, eğer katında iyi bir kul isem, yüzümü, Senin beldene doğru çevir" dedi. Allahü teâlâ da, onun yüzünü oraya, yani Mekke'ye (Kâ'be'ye) doğru çevirdi. Artık hiç kimse onun yüzünü başka tarafa çeviremedi. Sen, nazar-ı dikkate alınması gereken şeyin, sebeb-i nüzulün hususiliği değil, ayetin lafzının umumi manası olduğunu bilmektesin.

Ayetin Açıklaması

Ayetteki, "Gir kullarımın içine" hitabı, "Mukarreb kullarımın içine gir" demek olup, bu kıymetli bir haldir. Çünkü yüce ve kutsi ruhlar, cilalı aynalar gibi olurlar. Bir kısmı bir kısmına eklendiğinde, bir araya getirildiklerinde, aralarında, cilalı aynaların birbirlerine karşı tutulmaları halinde ışığın birinden diğerine aksetmesiyle meydana gelen duruma benzer bir durum meydana gelir. Böylece de herbirinde ayrı ayrı gözüken şey, hepsinde birden gözükür. Tümünde gözüken şey de, herbirinde ayrı ayrı gözükmüş olur. Velhasıl bu bir araya gelme, saadetlerin tekamülüne ve ruhani derecelerin artıp büyümesine sebep olur ki işte bu mana, Hak teâlâ'nın, "Ama o, ashab-ı yemin'den ise... Sana ashab-ı yemin'den selam olsun" (Vâkıa, 56/90-91) ayetinden kastedilen manadır ve bu ruhani mutluluğun ta kendisidir.

Ayetin Açıklaması

Daha sonra Hak teâlâ, 'gir cennetime" demiştir ki bu da maddi mutluluğa işarettir. Ruhani cennet, saidler hakkında, ölümden sonraya bırakılmayacağı için, Hak teâlâ, “Fedhuli fi ibadi” "Haydi gir kullarımın içine" buyurarak, bu ifadeyi tâ-i takibiyye ile getirmiştir. Maddi cennetleri elde etmek ise, ancak büyük kıyametin kopmasından sonra söz konusu olunca, “Fedhuli fi cenneti” buyurarak, bu ifâdeyi fâ ile değil, vav ile getirmiştir. Allah Sübhânehû ve Teâlâ en iyi bilendir, salat-u selâm efendimiz Hazret-i Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem)'e, âline ve ashabına olsun (amin)!