19

"Sakın ona boyun eğme. Secde et. Yaklaş".

Bu ayetin başındaki “Kellâ” edatı da, yine Ebu Cehil için reddiye ifade eder, onu, davasından vazgeçiren bir ifadedir. Bunun manasının, "O, meclisini çağıracağına dair laf ettiği, kendisiyle övündüğü bu şeye hiçbir zaman ulaşamayacak. Yemin olsun ki, şayet, o meclisini çağıracak olsa bile, onlar ona, faydalı olamayacak ve onlar ona yardım edemeyecekler. Ve o, sana mukavemet etmekten aciz olup, aynı zamanda zelildir" şeklinde olduğu da ileri sürülmüştür. Bunun manasının, "Seni namazdan nehyederken, o, hiçbir zaman senin ona itaat edeceğin yolundaki temennisine kavuşamayacak.." şeklinde olması da muhtemeldir. Yine bunun manasının, "Dikkat, aman, sakın, ona itaat etme, boyun eğme..." şeklinde olduğu da ileri sürülmüştür. Daha sonra Cenâb-ı Hak, "Ona boyun eğme" buyurmuştur ki, bu, tıpkı, "Yalanlayanlara itaat etme..." (Kalem, 68/8) ayeti gibidir.

“Secde et” İfadesi Hakkında

"Secde et". Müfessirlerin ekserisine göre Cenâb-ı Hak bu emir ile, "Namaz kıl; gerek fiil, gerekse tebliğ açısından Allah'a ibadete devam et. Bu düşmanın hakkındaki fikrini açıkça söyle, çünkü Allah, senin destekçin ve senin yardımcındır" manasını kastetmiştir. Bazıları, "Bununla, huşu ve huzû manası kastedilmiştir.." derken, diğer bazıları da, "Hayır, bu ifade ile, namazdaki secdeler kastedilmiştir" demişlerdir.

"Yaklaş" İfadesi Hakkında

Daha sonra Cenâb-ı Hak, "Yaklaş" buyurmuştur ki bu da, "Yaptığın secdelerle Rabbine iyice yaklaşmayı iste..." demektir. Çünkü bir hadiste, "Kulun Rabbine en çok yakın olduğu zaman, secde ettiği vakittir" Müslim, Salat, 215 (1/350). buyurulmuştur. Bazıları da, bunun manasının, "Ey Muhammed, secde et... Ey Ebû Cehil, zebanilerin seni yakalayacakları hakikatini görebilmen için, Muhammed'e yaklaş..." şeklinde olduğunu söylemişlerdir. Böylece, Cenâb-ı Hak sanki, o kafirin öfkesinin artması için, Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)'e secde etmesini emretmiştir. Bu manaya göre bu ifade, "... onunla, kafirleri öfkelendirmek için..." (Fetih, 48/29) ayeti gibi olmuş olur. Öfkenin artmasını gerektiren sebep şudur: Kafirler, Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)'in namaz kılmasına mani oluyorlardı. Böylece, Hazret-i Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem)'i secde ederken görmeleri durumunda ise, kin ve öfkeleri doruk noktaya çıkıyordu. Daha sonra Cenâb-ı Hak, tam bu sırada, Peygamber secde ederken, "Ey Ebû Cehil, ona yaklaş ve ayağını ensesine bas... Çünkü peygamber secde ediyor ve kendi işiyle meşgul... (yapabiliyorsan yap bakalım)" demiştir ki, bu, Ebû Cehil ile istihza etmek ve onu hafife almaktır. Allah (c.c) en iyi bilendir. Salat ü selâm, efendimiz Hazret-i Muhammed'e, onun aline ve ashabına olsun (amin)!