13

Dedi ki: "Onu alıp gitmeniz muhakkak ki beni tasaya düşürür. Siz kendisinden habersizken kurdun onu yemesinden korkarım."

Yüce Allah'ın:

"Dedi ki: Onu alıp gitmeniz muhakkak ki beni tasaya düşürür" anlamındaki âyet ref mahallindedir. Onu alıp gitmeleri halinde Hazret-i Yûsuf yanında olmayacağından dolayı üzülüp tasalanacağını onlara haber vermektedir.

"Siz kendisinden habersizken" yani yeyip içmekle meşgul iken

"kurdun onu yemesinden korkarım." Çünkü Hazret-i Ya'kub rüyasında kurdun Hazret-i Yûsuf’a hamle yaptığını, hücum ettiğini görmüştü. O bakımdan kurdun Hazret-i Yûsuf’a zarar vereceğinden korkmuştu. Bu açıklamayı el-Kelbî yapmıştır.

Bir diğer açıklamaya göre Hazret-i Ya'kub kendisini bir dağın zirvesinde, Hazret-i Yûsuf’u da vadinin iç taraflarında imiş gibi görür. Bu halde iken on tane kurdun etrafını sardığını, onu yemek istediklerini görür. Bu kurtlardan birisini uzaklaştırdıktan sonra, yer yarılır ve Yûsuf üç gün süreyle orada saklı kalır.

Buradaki on kurt, onu öldürmeyi kararlaştıran on kardeşidir, onu savunan kişi ise büyük kardeşi Yehudâ'dır. Yerin içinde saklı kalması ise üç gün süreyle kuyuda kalması demektir.

Bir diğer açıklamaya göre Hazret-i Ya'kub bu sözlerini onların kardeşlerine zarar vereceklerinden korkması üzerine söylemiştir. Kurt demekle onları kastetmiştir, çünkü o kardeşlerinin Yûsufu öldüreceklerinden korkuyordu. Kurt diyerek onlara karşı durumu örtbas etmek istemişti.

İbn Abbâs der ki: Hazret-i Ya'kub onları kurt diye adlandırmıştı.

Bir diğer açıklamaya göre Hazret-i Ya'kub kardeşlerinin Yûsuf’a zarar vereceklerinden korkmamıştı, eğer korkmuş olsaydı onlarla beraber Yûsuf’u göndermezdi. O gerçekten kurdun zararından korkmuştu. Çünkü çöllerde çoğunlukla kurdun zarar vereceğinden korkulur.

Kurt anlamındaki; kelimesi herbir yandan rüzgarın esişini anlatmak üzere kullanılan-, İfadesinden alınmadır. Ahmed b. Yahya da böyle demiştir. Ayrıca der ki: " Kurt" kelimesi hemzelidir. Çünkü kurt, her bir yandan gelir.

Verş de, Nâfi'den hemzesiz olarak; diye okuduğunu rivâyet etmektedir. Çünkü hemze sakin olup ondan önceki harf esreli olduğundan onu hafifletince "ya" harfine dönüşmüştür.