61

Mûsa onlara: "Vay size! Allah'a yalan uydurmayın. Yoksa sizi azâb ile helâk eder. O'na İftira eden zaten zarar eder" dedi.

"Mûsa onlara" yani Fir'avuna ve büyüklere

"vay size!" Bu onlara helâk olmaları için bir bedduadır. Mastar manasınadır. Ebû İshak ez-Zeccâc der ki: Bu; "Allah veyli onların yakalarından düşürmedi." Onlardan ayırmadı, anlamında mansubtur. Bunun yüce Allah'ın:

"Vay bize... kim kaldırdı bizi." (Yasin, 36/52) âyetinde olduğu gibi, nida olma ihtimali de vardır.

"Allah'a yalan uydurmayın." O'na yalan uydurup iftirada bulunmayın, O'na ortak koşmayın. Mucizelere: Bunlar büyüdür, demeyin.

"Yoksa sîzi azâb ile helâk eder." Katından göndereceği bir azâb ile sizi kökten imha eder.

(.........) ile aynı anlamda olup, helâk oldu, demektir. Bunun aslı saçı kökünden kesmek anlamındaki; den gelir.

Kûfeliler: "Sîzi... helâk eder" diye; den gelen müzari bilfiil olarak okumuşlardır. Diğerleri ise, şeklinde; den gelen müzari bir fiil olarak okumuşlardır. Bu, Hicazlıların şivesidir. Birincisi ise Temimoğullarının şivesidir. Fiil nehyin cevabı olarak nasbedilmiştir. el-Ferezdak şöyle demektedir:

"Ey Mervanoğlu, bırakmadı zamanın sıkıntıları,

Maldan geriye hiçbir şey; hepsini yok etti;

yahutta kalan ufak-tefek kırıntılardır."

ez-Zemahşerî dedi ki: Bu öyle bir beyittir ki, hâlâ biniciler (bu işin erbabı) i'rabım düzeltmek İçin çarpışıp dururlar.

"O'na iftira eden zaten zarar eder." Hüsrana uğrar, helâk olur. Yüce Allah hakkında izin vermediği iddialarda bulunan, O'nun rahmet ve mükâfatını kaybeder.