36

Süleyman'a geldiğinde dedi ki: "Bana mal ile mi yardım ediyorsunuz? Halbuki Allah'ın bana verdiği, sîze verdiğinden daha hayırlıdır. Siz ise bu hediyeniz sebebiyle böbürleniyorsunuz.

"Süleyman'a geldiğinde dedi ki: Bana mal ile mi yardım ediyorsunuz?" Yani elçi Süleyman'a hediyeyi getirip gelince, o da:

"Bana mal ile mi yardım ediyorsunuz?" dedi.

"Bana... mı yardım ediyorsunuz?" âyetini Hamza, Ya'kub ve el-A'meş şeddeli tek "nun" ve ondan sonra da sabit bir "ya" ile okumuşlardır. Diğerleri ise iki "nun" ile okumuşlardır ki; Ebû Ubeyd'in tercihi budur. Çünkü bütün mushaflarda bu iki "nun" ile yazılmıştır. İshak'ın, Nâfi’den rivâyetine göre o: şeklinde, sonrasında lâfız itibariyle "ya" bulunan şeddesiz tek bir "nun" ile okurdu. İbnu'l-Enbarî dedi ki: Bu kıraatte vakıf yapılması halinde "ya"nin tesbit edilmesi lazımdır ki bu kıraat için Mushafın yazılış harflerine uygunluk, sahih olarak söz konusu olabilsin. "Nun "da asi olan şeddeli olmasıdır. Böyle bir yerde nûn'un şeddesinin kaldırılması "ben şahitlik ederim ki şüphesiz sen bir alimsin" anlamında; ifadesinde "nün"un şeddesiz okunmasına benzer.

"Haklarında anlaşmazlığa düştüğünüz..." (en-Nahl, iğ/27) âyetini; şeklinde ve

"Benimle Allah hakkında mücadele mi ediyorsunuz?" (el-En'am, 6/80) anlamındaki âyeti da; şeklinde okuyanlar buna göre böyle okumuşlardır.

Araplar da; "Adamlar beni dövüyorlar, bana geliyorlar" diye kullanmışlardır ki bunun aslı; şeklindedir.

Çünkü şekillerinin idgamlı söyleyişi böyledir. Şair de şöyle demektedir:

"Gerdanın da Leyla'ya ait iken, böğürlerin de,

Güzel sesin de, gözlerin de, (hep böyleyken) benden (mi) korkarsın?"

Burada da "benden korkarsın" anlamındaki lafızın aslı şeklinde olup, "ya" harfi düşmüştür.

"Bana... mı yardım ediyorsunuz?" sorusu! Benim gördüğünüz bunca malıma rağmen siz benim malımı (getirdiğiniz hediyelerinizle) arttıracağınızı mı zannediyorsunuz? demektir.

"Halbuki Allah'ın bana verdiği, size verdiğinden daha hayırlıdır." Allah'ın bana vermiş olduğu İslâm, hükümdarlık ve peygamberlik size verdiğinden daha hayırlıdır. O bakımdan mal beni sevindirmez.

"Bana verdiği" anlamındaki lâfız bütün mushaflarda; şeklinde "ya"sız olarak yazılmıştır. Ebû Amr, Nâfî' ve Hafs ise üstün "ya" ile; şeklinde okumuşlardır. Vakıf yaparlarsa hazfederler. Ya'kub ise vakıf halinde "ya"yi okur ve vasl halinde ise hazfeder. Buna sebep ise İki sakinin arka arkaya gelmesidir. Diğerleri ise her iki halde de "ye"siz okurlar.

"Siz ise bu hediyeniz sebebiyle böbürleniyorsunuz." Çünkü sizler dünya hayatında böbürlenenler ve çoklukla övünen kimselersiniz.