63

Aleyhlerine söz hak olanlar diyecekler ki: "Rabbimiz, işte azdırdığımız kimseler bunlardır. Biz azdığımız gibi, onları da azdırdık. Biz, Sana onlardan uzak olduğumuzu bildiriyoruz. Onlar bize ibadet etmiyorlardı."

"Aleyhlerine söz hak olanlar" -el-Kelbî'ye göre- haklarında azâb sözü hak olmuş olan ileri gelenler; Katade'ye göre de şeytanlar

"diyecekler ki: Rabbimiz işte azdırdığımız" yani kendilerini azgınlığa davet ettiğimiz

"kimseler bunlardır." Onlara: Siz gerçekten bunları azdırdınız mı? diye sorulacak, onlar da:

"Biz azdığımız gibi onları da azdırdık." Yani biz nasıl sapık idiysek onları da öylece saptırdık.

"Biz sana onlardan uzak olduğumuzu bildiriyoruz." Yani kimisi kimisinden uzaklığını ilan edecek. Şeytanlar kendilerine itaat edenlerden uzaklıklarını bildirecek; başkanlar kendilerinin söylediklerini kabul edenlerden uzak olduklarını bildirecek. Nitekim yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

"O gün dostlar birbirlerine düşmandır, takva sahipleri müstesna." (ez-Zuhruf, 43/67)