19

Görmediler mi Allah yaratmaya nasıl başlıyor? Sonra da onu tekrar geri çevirecektir. Muhakkak bu Allah'a göre çok kolaydır.

"Görmediler mi ki Allah yaratmaya nasıl başlıyor." Genelde

"Görmediler mi ki" âyeti haber vermek ve onları azarlamak manasıyla "ya" ile okunmuştur, Ebû Ubeyd ile Ebû Hatim'in tercihi budur. Ebû Ubeyd dedi ki; Çünkü daha önce ümmetlerden sözedilmiştir. Sanki şöyle buyurulmuş gibidir: Geçmiş ümmetler görmediler mi ki...

Buna karşılık Ebubekir, el-A'meş, İbn Vessâb, Hamza ve el-Kisaî ise hitap kipi ile; "Görmediniz mi" diye "te" ile okumuşlardır. Çünkü daha önceden "eğer yalanlarsanız" diye buyurulmuştur. "Eğer yalanlarsanız" âyetinin Kureyşlilere hitap olduğu, İbrahim (aleyhisselâm)'ın sözlerinden olmadığı da söylenmiştir.

"Sonra onu tekrar geri çevirecektir." Yani tekrar yaratacak ve öldükten sonra diriltecektir.

Anlamın şöyle olduğu da söylenmiştir; Yani onlar yüce Allah'ın meyve ve mahsulleri nasıl ilkin yarattığını görmediler mi? Bunlar önce canlanmakta, sonra yok olmakta, sonra onları tekrar diriltmekte ve bu böylece sürüp gitmektedir. Aynı şekilde ilk olarak insanı da yaratmakla, sonra ondan çoluk-çocuk var ettikten sonra tekrar onu öldürmektedir. Çocuklarından başka çocuklar da var edip gitmektedir. Diğer canlılar da böyledir. Yani sizler Onun yeniden yaratmaya ve icad etmeye dair kudretini gördüğünüze göre şunu bilin ki, O ölümden sonra tekrar yaratmaya da kadirdir.

"Muhakkak bu Allah'a göre çok kolaydır." Çünkü O, bir şeyin var olmasını istedi mi ona ol der, o da hemen oluverir.