35

Çünkü onlara: "Allah'tan başka ilâh yoktur" denildiğinde, büyüklük taslarlardı.

"Çünkü onlara: Allah'tan başka ilâh yoktur, denildiğinde büyüklük taslarlardı." Onlara Allah'tan başka ilâh yoktur deyin, denildiğinde demektir. Burada "deyin" emri hazfedilmiştir.

"Büyüklük taslarlardı" âyeti da; (........)'in haberi olarak nasb mahallindedir.

"(........): Çünkü" lâfzının haberi olarak ref mahallinde ve (..........)'nin amel etmemiş olması da mümkündür.

Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem), Ebû Talib'e ölümü ve Kureyşlilerin etrafında toplanması esnasında-: "La ilahe illallah deyin. Bu sayede Araplara hükümdarlar olacaksınız ve bu yolla da Arap olmayanlar size itaat edeceklerdir" deyince, onlar bunu kabul etmediler ve buna karşı büyüklendiler.

Ebû Hüreyre dedi ki: Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) buyurdu ki: "Yüce Allah Kitabında indirdiği âyetinde büyüklük taslayan bir topluluktan sözederek: "Çünkü onlara: Allah'tan başka ilâh yoktur denildiğinde, büyüklük taslarlardı" diye buyurmaktadır. Yine yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

"Hani kâfirler kalblerinde o taassub ve kibiriyani cahiliye taassub ve kibirini koymuşlardı da Allah da hemen huzur ve sükununu Rasûlünün ve mü’minlerin üzerine indirmişti. Onlara takva sözü üzerinde sebat vermişti. Onlar zaten buna daha layık ve buna ehil idiler." (el-Feth, 48/26) diye buyurmuştur. Bu da: "La ilahe illallah Muhammedurrasûlullah" sözüdür. Müşrikler Hudeybiye gününde Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) onlarla barış yapılacak süre hususunda (yaptığı antlaşmada) yazıştığı vakit, bu söze karşı büyüklük tasladılar. (Onu söylemeyi büyüklüklerine yediremediler).

Bu haberi el-Beyhakî, ondan öncekini de el-Kuşeyrî zikretmiştir.